Twój internetowy ekspert. Idealne światło, super dykcja i wymuskany kadr. Subskrybujesz go, bo tłumaczy Ci zawiłości finansów, mówi jak dbać o zdrowie, informuje i uczy produktywności.

Problem w tym, że on nie istnieje.

Podobni jemu mnożą się na YouTubie jak grzyby po deszczu. I przez pierwsze 4 sekundy naprawdę trudno poznać, że po drugiej stronie nikogo nie ma.

Postanowiłem sprawdzić, co z tym robi sam YouTube. Wyszło z tego coś, czego się nie spodziewałem.

Najpierw liczby

Kapwing to firma robiąca narzędzia do montażu wideo. Sprawdzili, co YouTube pokazuje komuś, kto dopiero co wszedł na platformę.

Założyli zupełnie nowe konto, bez historii oglądania i bez subskrypcji, a potem ręcznie obejrzeli pierwszych 500 Shortsów, które podsunął im algorytm.

104 z nich były w całości wygenerowane przez sztuczną inteligencję. To, co nazywa się dziś AI slop.

Kolejnych 165 wpadło do kategorii, którą badacze nazwali brainrot.

Już tłumaczę te nazwy:

AI slop

Po polsku mniej więcej cyfrowe pomyje. Filmy produkowane taśmowo przez AI. Nikt ich nie wymyśla, nie nagrywa, nie montuje. Ktoś raz ustawił proces i odbiera pieniądze z reklam.

Brainrot

Kapwing definiuje ją jako bezsensowne treści niskiej jakości, których oglądanie działa na widza destrukcyjnie. Materiały zbudowane wyłącznie po to, żeby przytrzymać kciuk przy ekranie.

Razem stanowi ponad połowę tego, co platforma podaje nowemu użytkownikowi.

W drugiej części badania Kapwing przejrzał 100 najpopularniejszych kanałów w każdym kraju, łącznie około 15 000.

278 z nich nie publikuje niczego poza treściami z AI i zebrały 63 miliardy wyświetleń.

A teraz porównaj te wyniki do Twoich doświadczeń z pobytu na YouTube.

Tu masz ten Raport Kapwing.

Dla porównania: tak wygląda odcinek bez skomplikowanego montażu.

Co zrobił YouTube

W styczniu 2025 roku, jak podał serwis Tubefilter, YouTube przeprowadził gigantyczną czystkę: usunął w całości 11 kanałów, a kolejnym wyczyścił zawartość.

Łącznie dotknęło to 16 podmiotów, 35 milionów subskrybentów i 4,7 miliarda wyświetleń. Nie skończyło się na samej demonetyzacji, ale na całkowitym kasowaniu archiwów.

Był to zwiastun głębszych zmian. W lipcu 2025 roku platforma oficjalnie zmieniła nazwę swoich zasad z „treści powtarzalnych” na „treści nieautentyczne” i doprecyzowała, że dotyczy to materiałów powtarzalnych oraz produkowanych masowo.

Z kolei w lipcu 2026 roku platforma ostatecznie dookreśliła te reguły. Wiceprezes do spraw zaufania i bezpieczeństwa, Matt Halprin, wyjaśnił w materiale na kanale Creator Insider (co relacjonował m.in. TechCrunch), że pod hasło „treści nieautentyczne” podpadają 3 typy materiałów, które nie mają prawa zarabiać:

1. Treści generyczne i powtarzalne,

2. Treści odpychające i manipulujące emocjami,

3. Persony AI. (TechCrunch)

Brzmi jak dobra wiadomość. A teraz druga strona medalu.

List, który wiele tłumaczy

21 stycznia 2026 Neal Mohan opublikował doroczny list do społeczności YouTube’a.

Jest tam akapit o walce z niską jakością treści AI. Autor pisze też, że średnio ponad milion kanałów korzystało z narzędzi AI YouTube’a codziennie w grudniu. I zapowiada, że w tym roku będzie można stworzyć Shorta z własnym wizerunkiem, zrobić grę z prostego polecenia tekstowego i poeksperymentować z muzyką.

(pełny list na blogu YouTube)

Widzisz problem?

YouTube nie walczy z AI.

Walczy o to, żeby treści AI były na tyle znośne, by dało się przy nich sprzedawać reklamy.

To zimny rachunek. Nikt nie zabija kury, która znosi złote jaja. Zabija się tylko te, które psują smak jajek pozostałym.

Ale jak uniknąć trafiania na treści AI, jeśli masz ich dość.

Nie da się!

Nie ma w ustawieniach przełącznika „pokaż mi tylko to, co nagrał człowiek”. Nie ma go w wyszukiwarce ani na stronie głównej.

Są jakieś protezy. Wtyczki do przeglądarki oparte na zgłoszeniach społeczności, gdzie widzowie oznaczają podejrzane filmy i po przekroczeniu progu materiał znika z widoku. Metadane C2PA o pochodzeniu pliku, o ile twórca w ogóle je zostawi. Ręczne klikanie „nie polecaj tego kanału”.

Słabo to działa.

Niestety. Pojawił się też efekt uboczny. Kiedy algorytm zaczął tępić masową produkcję, oberwali też prawdziwi twórcy prowadzący kanały bez twarzy, robiący wszystko własnymi rękami. (The Next Web) Co jakiś czas można trafić na ich alarmistyczne vlogi, gdzie często płaczą do kamery.

Niestety maszyna nie odróżnia samotnego człowieka z mikrofonem od farmy botów. Patrzy na rytm publikacji, powtarzalność miniatur, czy podobieństwo tytułów. Nie patrzy na to, kto wciska “Record”.

I tu dochodzimy do sedna.

Czego nie podrobi maszyna

Jeszcze dwa lata temu nieskazitelny obraz był dowodem, że ktoś się postarał. Kupił nowy model kamery np. DJI, przystosował pomieszczenie, ustawił światło, wynajął montażystę. Jakość obrazu była sygnałem nakładu pracy.

Dziś to wszystko jest szybko i za darmo. Obraz przestał być dowodem na cokolwiek.

Zostaje koszt.

2 godziny na długim spacerze z psem do Puszczy Knyszyńskiej kosztują dokładnie te 2 godziny. Zmarznięte ręce, wiatr wchodzący w mikrofon, mój Lucky, który wpycha nos w kadr w środku najlepszego zdania.

Tego nikt nie wygeneruje, bo to nie ma żadnej wartości produkcyjnej. Ma tylko wartość dowodową.

Dlatego nagrywam z DJI Osmo Nano na magnetycznej smyczy na piersi. Włączam i przestaję o nim myśleć. Idę.

Biurko wymusza wykonywanie, ruch wymusza myślenie

Kiedy siadasz przed monitorem z zamiarem nagrania, pojawia się opór. Statyw, ostrość, kadr, poziom dźwięku. Każdy poprawiony kabel podnosi próg wejścia i zwiększa szansę, że przełożysz nagranie na jutro.

Ale problem jest głębszy niż sama logistyka.

Marily Oppezzo i Daniel Schwartz ze Stanforda przebadali 176 osób w 4 eksperymentach, sprawdzając myślenie dywergencyjne, czyli zdolność wymyślania wielu różnych zastosowań tego samego przedmiotu.

W eksperymencie na bieżni twórczy wynik rósł średnio o 60% w stosunku do siedzenia. (Stanford Report, komunikat APA)

Co ciekawe, bieżnia stała twarzą do pustej ściany. Bo nie chodziło o widoki, ale o sam ruch.

Spacer odbiera Ci też drugie podejście.

Nie ma dubli, nie ma montażu, nie ma poprawiania oświetlenia w postprodukcji. Zostaje jedno pytanie:

-Czy naprawdę masz coś do powiedzenia?

Biurko pozwala udawać myślenie. AI pozwala udawać znacznie lepiej. Marsz nie pozwala.

Craig Mod chodzi od dwudziestu lat

Craig Mod to amerykański pisarz i fotograf mieszkający w Japonii od ponad dwudziestu lat. Zbudował swoją pracę na chodzeniu starymi szlakami, głównie Nakasendō i Półwyspem Kii. Z tych wędrówek tworzy newslettery, potem książki fotograficzne, które sam wydaje.

Od stycznia 2019 wysyła Ridgeline, tygodnik wyłącznie o chodzeniu, ponad 200 wydań. Wcześniej, od listopada 2012, comiesięczny Roden. (wszystkie jego newslettery)

Ma też kanał na YouTube i projekt SW945.

Zasada jest jedna:

15 minut nagrania binauralnego dziennie, zawsze około 9:45 rano, tam gdzie akurat jest. Podczas 30-dniowej wędrówki po Półwyspie Kii w maju 2021 dokładał do tego codzienne ujęcia w 4K, opisane przez niego samego jako małe okno na “nic ciekawego”. (jego własny tekst o tym projekcie)

Uprzedzam: nic się tu nie dzieje. O to właśnie chodzi. Włącz słuchawki.

Nikt nie zamówi takiego materiału w generatorze AI. Nie ma czego wygenerować. Cała wartość leży w tym, że ktoś tam naprawdę tędy szedł, danego dnia i o danej godzinie, w danym nastroju.

W stopce swojej strony Mod pisze, że cała ta praca jest finansowana w 100 procentach z płatnych członkostw oraz sprzedaży książek i odbitek. Zero reklam i algorytmów.

To jest dokładnie ta sama zasada, którą nazywam “Własną Ziemią”. Nie budujesz na wynajętym gruncie. Budujesz na tym, że tam byłeś.

Las nie jest magiczny

W lesie też można nagrać potworną nudę. Wiem, bo tak nagrywałem Puszczę Knyszyńską. Format nie zastąpi myśli. Kamera DJI na piersi nie sprawi, że nagle znajdziesz coś ciekawego do powiedzenia.

Spacer nie daje Ci treści. On daje Ci warunki, w których treść ma szansę się pojawić, i odbiera wymówki, którymi zwykle zasłaniasz jej brak.

To wszystko. Ale zarazem jak wiele.

Asymetria, o której nikt nie mówi

AI wypluwa w sekundę materiał, nad którym sam siedzę 2 godziny.

A odbiorca zostaje ze mną 20 minut, a z materiałem AI 8 sekund.

Im szybciej się produkuje, tym krócej się ogląda. To nie przypadek. To ta sama zależność widziana z dwóch stron.

Filtrem jesteś Ty

YouTube nie odfiltruje za Ciebie AI, bo nie ma w tym interesu. Nie zabije kury, dopóki ta znosi złote jaja.

Ale możesz zbudować miejsce, którego nie trzeba filtrować.

Konkretny las i ścieżka. Konkretny pies. Konkretne nazwisko w rozmowie. Konkretna godzina, o której wyszedłeś z domu, i konkretna pogoda, która Cię tam zastała.

AI zna średnią. Ale nie zna Twojego lasu.

Napisz w komentarzu: kiedy ostatnio zorientowałeś się w połowie filmu, że oglądasz coś wygenerowanego? Po czym poznałeś?

A jeśli czujesz, że odkładasz nagrywanie na jutro, bo za każdym razem zaczynasz od walki ze statywem i światłem, chętnie o tym pogadam. Pierwsza konsultacja jest darmowa.

kontakt@lepiejteraz.pl

Do usłyszenia, Radek

Zasubskrybuj teraz

Kilka lat temu sprzedawałem hulajnogę elektryczną na OLX. Kupiec odezwał się na WhatsAppie. Miła rozmowa, konkretne pytania, żadnych literówek. Coś powiedział, że mam odebrać zapłatę przez jakąś appkę. Zaciekawiła mnie ta metoda, bo lubię nowinki techniczne.

Po chwili przysłał link do „aplikacji InPost”, przez którą miałem odebrać zapłatę. Nie znałem tej metody. Ale otworzyłem. Formularz danych logowania do banku wyglądał znajomo. Palec wisiał już nad ekranem, gotowy wpisać login i hasło. Ale...

Coś mnie tknęło. Szybko “wygooglowałem” procedurę i okazało się, że to klasyczne oszustwo.

Nagrałem mu się, a on szybko zablokował numer.

Do dziś nie wiem, co mnie powstrzymało przed wpadnięciem w jego sidła.

Może to, że bank nigdy nie każe logować się przez link od obcego człowieka.

Może zwykły odruch.

Wiem jedno: od utraty oszczędności dzieliło mnie kilka sekund i kilka znaków hasła. Dowiedziałem się później, że mój kolega stracił tą metodą 15 tys. zł ze swojego konta bankowego.

Nie jestem naiwny. I właśnie dlatego prawie się udało

Wczoraj rano znalazłem w skrzynce Gmail wiadomość z „Urzędu Skarbowego”. Czeka na mnie zwrot podatku, wystarczy zalogować się przez podany link. Uśmiechnąłem się tylko pod nosem. (“Ministerstwo Finansów i Gmail” powiadasz?!)

Ale ten uśmiech to luksus człowieka, który raz już stał nad przepaścią. Oszust od hulajnogi nie wykorzystał mojej naiwności. Wykorzystał moją pewność siebie. Byłem zajęty, chciałem szybko zamknąć sprawę, rozmówca był uprzejmy i rzeczowy. Wszystko wyglądało jak zwykła transakcja. Na tym polegają najlepsze oszustwa

Nie wyglądają jak oszustwa!

Potem przyszły telefony. Miły pan z „banku” informował, że ktoś właśnie bierze kredyt na moje dane i muszę natychmiast działać. Natychmiast – to słowo klucz. Za każdym razem ta sama mechanika: presja czasu, strach, żądanie działania tu i teraz.

W końcu miarka się przebrała.

Eksperyment: rok bez nieznanych numerów

Rok temu zablokowałem w telefonie wszystkie połączenia z numerów spoza moich kontaktów. Nie wyciszyłem. Zablokowałem. Potraktowałem to jak eksperyment: po 12 miesiącach sprawdzę, co mnie ominęło.

Sprawdziłem. Nic mnie nie ominęło.

Wszystkie odrzucone połączenia, co do jednego, pochodziły od spamerów, sprzedawców fotowoltaiki, garnków oraz oszustów. Nie przepadła ani jedna ważna rozmowa. Kurier napisał SMS. W sprawach urzędowych korzystam z mObywatel, a zawiadomienia odbieram klasyczną pocztą. Kto miał do mnie prawdziwą sprawę, ten znalazł drogę. Świat się nie zawalił – po prostu zrobiło się w nim ciszej.

To nie jest techniczna sztuczka. To decyzja: nie muszę być pod telefonem dla każdego, komu przyjdzie ochota wykręcić mój numer. Telefon ma służyć mnie, a nie tym, którzy dzwonią.

Teraz do gry wchodzi AI

Oszuści przestali robić literówki. Zaprzęgli do pracy sztuczną inteligencję – tę, którą sam wykorzystuję w pracy nad porządkowaniem moich myśli, pomysłów i projektów.

Piszą bezbłędne maile.

Uczą się podrabiać głosy.

Niedługo telefon „od przyjaciela w tarapatach” będzie brzmiał jak głos Twojego przyjaciela.

Technologia nie jest ani dobra, ani zła. W rękach twórcy buduje. W rękach złodzieja kradnie. Nie zatrzymamy tego.

Nie trzeba jednak być znawcą AI, żeby się obronić. Wystarczy dostrzec jedno: technika oszustów się zmienia, mechanika pozostaje ta sama. Zawsze chodzi o to, żeby wywołać emocję i wymusić natychmiastowe działanie. Strach, chciwość, pośpiech. Rok 2026 czy 1926 – schemat ten sam.

Dlatego i obrona się nie zmienia. Nie potrzebujesz nowego antywirusa. Potrzebujesz twardych zasad.

4 zasady bezpieczeństwa

Nie da się być czujnym 24 godziny na dobę – w końcu przychodzi zmęczenie, pośpiech, rozproszenie. U mnie przyszło przy hulajnodze.

Zasady nic nie kosztują. Działają także wtedy, gdy jestem zmęczony, bo nie wymagają zastanawiania się. Zobacz moje 4 zasady bezpieczeństwa:

1. Nie odbieram nieznanych numerów – nigdy, bez wyjątków, bo każdy wyjątek to szczelina, przez którą wciśnie się oszust.

2. Nie loguję się nigdzie przez link z wiadomości, smsów, mailów – jeśli bank czegoś ode mnie chce, sam wejdę na stronę banku.

3. Nie łapię się na super oferty i podejrzanie niskie ceny na portalach aukcyjnych.

4. Gdy czuję presję czasu, traktuję ją jak sygnał alarmowy.

Presja czasu to podpis oszusta. Prawdziwy urząd poczeka. Prawdziwy bank poczeka. Prawdziwy kupiec hulajnogi też poczeka.

Kiedy ktoś mnie pogania, odkładam telefon, biorę smycz i idę z Luckym do lasu. Bez słuchawek. Patrzę na drzewa, i uczę się od niego jak cieszyć się chwilą.

Po dwóch godzinach wracam do domu i sprawa, która „nie mogła czekać”, okazuje się tym, czym była od początku. Emocje opadają, a oszustwo widać jak na dłoni.

A jak to wygląda u Ciebie?

Czy Ciebie też ktoś kiedyś próbował podejść w podobny sposób?

Zostaw komentarz, chętnie poznam Twoją historię.

Radek

P.S. Jeśli podobają Ci się moje artykuły, zapraszam do kliknięcia linku poniżej:

Zasubskrybuj teraz

Od lat fascynuję się Benjaminem Franklinem. Jeśli zajrzysz do mojego bio na Substacku, znajdziesz tam zdanie: fan Epikteta i Benjamina Franklina.

To nie jest przypadkowy opis. Nagrałem kiedyś wiele odcinków o Franklinie, znajdziesz je na stronie podcastu Lepiej Teraz. (w prawym, górnym rogu jest lupka i wpisz tam hasło “franklin”)

A teraz wróciłem do niego na poważnie: nagrywam wieloodcinkową serię o całym jego życiu, od bostońskiego dzieciństwa po ostatnie chwile. Cztery odcinki już czekają na Ciebie. Piąty publikuję w ten czwartek.

Dlaczego akurat on?

Bo Franklin to najczystszy przykład człowieka, który wymyślił siebie sam. Bez koneksji tatusia, bez majątku i formalnego dyplomu. Piętnaste dziecko wytwórcy świec i mydła. Dwa lata szkoły w całym życiu. A skończył jako drukarz, pisarz, biznesmen, wynalazca i dyplomata, którego szanowała cała Europa.

Sam po czterdziestce wywróciłem swoje życie do góry nogami i wiem, jak smakuje start od zera w wieku, w którym “wypada już coś osiągnąć”. I właśnie dlatego młody Franklin tak mnie porusza. Bo wszystkie jego najważniejsze lekcje wydarzyły się, zanim skończył 20 lat. I każda z nich działa dziś tak samo jak w 1723 roku.

Wybrałem dla Ciebie te, które uważam za najbardziej ponadczasowe. Wszystkie pochodzą z pierwszych 4 odcinków mojej serii o Franklinie.

1. Nic nie jest pożyteczne, co nie jest uczciwe

Mały Ben z kolegami zbudował w nocy pomost do łowienia rybek. Sprytnie, sprawnie, z inżynierskim rozmachem. Problem w tym, że kamienie ukradli z pobliskiej budowy. O dziwo ojciec go nie skrzyczał.

Powiedział mu tylko, że projekt zbudowany na cudzej krzywdzie nie jest żadnym sukcesem, choćby był genialny. Franklin zapamiętał to na całe życie: nic nie jest pożyteczne, co nie jest uczciwe. Ile znasz dziś “sprytnych” biznesów, które upadły dokładnie na tym?

2. Nie przepłacaj za swój gwizdek

7- letni Ben oddał wszystkie swoje monety za gwizdek, który zachwycił go na straganie. W domu rodzeństwo wyliczyło mu, że zapłacił 4 razy za dużo. Płakał z upokorzenia. Ale dorosły Franklin zrobił z tej porażki narzędzie. Do końca życia, patrząc na ludzi rujnujących się dla statusu, kariery czy poklasku, mówił sobie:

Ten człowiek płaci za dużo za swój gwizdek. Zadaj sobie dziś jedno pytanie: za jaki gwizdek właśnie przepłacasz?

3. Nie czekaj na nauczyciela

Nastoletni Franklin chciał pisać lepiej. Na szkołę nie starczyło pieniędzy, nie ukończył kursów i nie miał mentora. Miał za to jeden numer angielskiego “Spectatora” i własny upór.

Wymyślił więc autorską metodę pisania:

1. Czytał esej

2. Robił notatki

3. Odkładał tekst na kilka dni

4. Potem próbował odtworzyć go własnymi słowami

5. Porównywał swoją wersję z oryginałem i poprawiał błędy

6. Przerabiał prozę na wiersze i z powrotem, żeby zmusić się do szukania nowych słów.

7. Mieszał notatki i układał je od nowa, żeby uczyć się porządku myśli.

Chłopak, który sam nauczył się pisać terminując w drukarni brata, kilkadziesiąt lat później współredagował Deklarację Niepodległości. Samokształcenie to nie hobby. To system. Opisuję go krok po kroku w drugim odcinku serii.

4. Kto umie pisać, ten ma głos

16 - letni Ben wiedział, że brat nigdy nie opublikuje tekstów młodszego czeladnika. Więc stworzył Silence Dogood: fikcyjną wdowę w średnim wieku. Listy podsuwał nocą pod drzwi drukarni. Cały Boston ją czytał. Dorośli mężczyźni zgadywali, który uczony stoi za tym piórem.

A był to nastolatek składający czcionki na zapleczu.

Zwróć uwagę na 2 rzeczy:

Po pierwsze: Dobre pióro to potęga. Nie miał nazwiska, pieniędzy ani pozycji, a mimo to wpływał na całe miasto.

Po drugie: Anonimowość sprawiła, że oceniano tekst, nie metrykę autora. Jego praca obroniła się sama.

Jeśli budujesz dziś markę osobistą i narzekasz, że nikt Cię nie zna: Franklin nie miał nawet własnego nazwiska na start. Miał tylko dobre teksty.

5. Moment przełomu to decyzja, nie nastrój

17- letni Ben był w potrzasku. Brat go bił i upokarzał, a gdy Ben zbiegł, obszedł wszystkich drukarzy w Bostonie, żeby nikt go nie zatrudnił. Klasyczny punkt zerowy: potwierdzony talent, ale zamknięte drzwi.

Co zrobił?

Sprzedał swoje ukochane książki, żeby kupić bilet na statek. I zniknął. Bez planu B, bez znajomości, z kilkoma monetami w kieszeni.

Zapłacił za to konkretną cenę: zerwanie z rodziną i miastem, do którego już nigdy nie wrócił na stałe. Każda wielka zmiana kosztuje. Pytanie nie brzmi, czy zapłacisz, tylko czy wiesz, czym płacisz i za co.

Po drodze zdarzyła się jeszcze jedna scena, którą uwielbiam.

Ben jako zaprzysięgły wtedy wegetarianin, poczuł zapach smażonego dorsza i... znalazł sobie filozoficzne uzasadnienie, żeby go zjeść. Skomentował to potem bezlitośnie: jak wygodnie być rozumnym stworzeniem, skoro potrafi ono znaleźć rację dla wszystkiego, co ma ochotę zrobić.

300 lat później nadal robimy dokładnie to samo. Tylko nazywamy to “elastycznością”.

A w czwartek: 3 bułki i nowe życie

Na koniec zostawiam Ci obraz, od którego zacznie się piąty odcinek serii.

Październik 1723. Brudny, przemoczony Franklin schodzi ze statku w Filadelfii. Za ostatnie pensy kupuje trzy ogromne bułki: jedną je, dwie niesie pod pachami. Z progu jednego z domów śmieje się z niego dziewczyna.

Ta dziewczyna zostanie kiedyś jego żoną. A ten śmieszny chłopak z bułkami: najsłynniejszym Amerykaninem swojej epoki.

Kiedy zaczynałem nagrywać podcast w 2016 roku, moje pierwsze odcinki też wyglądały jak te trzy bułki. Do dziś przyprawiają mnie o rumieniec. Ale nie usunąłem ich. Są świadectwem drogi, którą przeszedłem.

Bo początki zawsze wyglądają niezgrabnie. Franklin o swoich napisał wprost:

Deborah “uważała, niewątpliwie słusznie”, że wyglądam dziwnie i śmiesznie.

Nie tłumaczył się, nie upiększał. Przyznał jej rację i poszedł dalej.

Co wydarzy się między tym śmiesznym porankiem a dniem, w którym siedemnastolatek bez grosza zacznie jadać obiady u najpotężniejszego człowieka w kolonii?

O tym w czwartek.

Usłyszysz w nim też o pierwszych bolesnych błędach Bena z pieniędzmi i o pewnym gubernatorze, którego obietnice odmienią jego życie w sposób, jakiego się nie spodziewasz.

Pilnuj czwartku! (opublikuję 5-ty odcinek serii)

4 pierwsze odcinki serii już na Ciebie czekają. Znajdziesz w nich znacznie więcej niż te lekcje:

• epidemię, która podzieliła Boston,

• brata w więzieniu i szesnastolatka prowadzącego samodzielnie gazetę,

• ucieczkę, która przesądziła o wszystkim.

Zasubskrybuj podcast Lepiej Teraz już teraz, a piąty odcinek sam przypomni Ci się w czwartek:

🎧 YouTube 🎧 Spotify

Każdy odcinek nagrywam sam, w oparciu o źródła: autobiografię Franklina i najlepsze biografie.

Jeśli takie historie dają Ci wartość, możesz współtworzyć ten podcast jako Mecenas na patronite.pl/podcastlepiejteraz albo postaw mi symboliczną kawę na suppi.pl/lepiejteraz.

Ta seria powstaje dzięki Tobie.

A na koniec pytanie w duchu Franklina: którą z tych lekcji możesz zastosować w swoim życiu już dziś?

Radek

Zasubskrybuj teraz

Print screen z kamery DJI Osmo Nano: “Tory obok mojego osiedla.”

4:00 o świecie. Mrok pokrywa łąki przy torach, obok mojego osiedla. Lucky wyrywa się do przodu Kamera zwisa na piersi, na magnetycznym naszyjniku. Wciskam przycisk „record” i idziemy w kierunku jaśniejącego horyzontu. (jak widać na zdjęciu powyżej)

Nie myślę o ujęciu. Myślę, że Lucky znów wstał ze mną przed świtem i to jest dziwne, że mu się zawsze chce. Wieczorem oglądam materiał. Scena, w której widzimy budzący się dzień, jest majestatyczna. Stabilizacja działa idealnie. Niczego nie ustawiałem.

To już moja siódma kamera w ciągu 6 lat.

W 2020 roku kupiłem Sony ZV1, rok później Insta360 GO2, w kolejnym roku Insta360 X2, potem Dji Osmo Pocket 2, DJI Osmo Pocket 3. A rok temu DJI Action 5PRO. Przed każdym zakupem miałem ten sam rytuał:

1. Przez pierwszy miesiąc czytałem recenzje

2. W następnym oglądałem tutoriale na YouTube

3. W trzecim kupowałem.

Jak już spędziłem 2 miesiące na przygotowaniach, to nie było mowy, by jej nie kupić. Więc nachodził przyjemny dzień unboxingu i po nim jakiś rok nagrywania. A potem…lądowały w szufladzie.

Pisząc to teraz, mam ochotę przemilczeć, ile te cykle mnie kosztowały. Nie z powodu pieniędzy, ale powtarzającego się wzoru. 6 razy ta sama decyzja. 6 razy ta sama nadzieja.

W moim wieku powinienem był to zauważyć szybciej. A za każdym razem był ten sam scenariusz. Za ciężka, za skomplikowana, za długo się włącza, słaba stabilizacja, słaba jakość. Każde uzasadnienie brzmiało logicznie, ale prawda była prostsza. Przeszkadzała mi w tym, po co naprawdę wychodziłem z domu.

Nie chciałem przyglądać im się, jak stoją na półce, czy “grzebać” godzinami w ustawieniach. Najzwyczajniej w świecie łaknąłem emocji, które dawał mi czas spędzany z moim psem, w pięknych okolicznościach przyrody.

Pragnąłem zatrzymać te chwile, dopóki trwają. Zdrowie pokazało mi, jak kruche jest życie. Dotarło do mnie też, jak bardzo kocham mojego “Futrzaka”, i że nie chcę uronić żadnej pięknej chwili spędzonej razem.

Opowiem Ci, jak się do tego zabrałem.

Kamery, których używałem

1. Sony ZV1

Jakby samego podcastowania mi nie starczyło. Tylko w przeciwieństwie do wielu vlogerów, nie chciałem pokazywać siebie, a bardziej to co przede mną. Mimo to pierwsza kamera, jaką kupiłem była idealna dla vlogerów, więc skierowałem ją na siebie. Efekt poniżej:

2. Dji Osmo Pocket 2

Ta kamera to była prawdziwa eksplozja kreatywności. Zabrałem ją ze sobą w wiele miejsc, ale najwięcej vlogów nagrałem w okresie, gdy mieszkałem w 8- tysięcznym miasteczku na Podlasiu. Zapraszam do oglądania efektów:

3. Insta360 GO2

Wiedziałem, że nie chcę nagrywać wymuskanych kinowych obrazków kamerą za wiele tysięcy złotych, którą musiałbym targać ze sobą w plecaku. Postawiłem więc na minimalizm. I tak trafiłem na cudo ważące 27 g.

To pierwsza kamerka, którą mogłem przyczepić na magnes na szyję lub do czapki. Z wyglądu przypominała etui od AirPodsów. Ale miała swoje wady. Przede wszystkim krótki czas pracy, brak możliwości nagrywania w 4K i nie dało się jej połączyć z zewnętrznym mikrofonem. Mimo to dzięki niej powstał m.in vlog ze słowackich Tatr:

Używałem w nim też drona DJI Mavic Mini 2 i momentami Sony ZV1. Jestem ciekaw, czy rozpoznasz, w których ujęciach?

4. Insta360 X2

To mój najciekawszy eksperyment (ciągle za nią tęsknię). Kamera nagrywająca wszystko dookoła, gdzie wybór ujęć odbywa się już w domu, w trakcie postprodukcji. Nie martwisz się o ujęcia w trakcie nagrywania. Magia dzieje się na telefonie lub na laptopie, w trakcie obróbki nagranego materiału video.

Lubiłem ją, ale sprzedałem, bo ma już przestarzałą rozdzielczość, brak możliwości nagrywania tzw. “płaskiego obrazu”, nie ma jakości 10 bit i możliwości łączenia się z zewnętrznymi mikrofonami. Tu masz vloga nakręconego tą kamerą:

5. DJI Osmo Pocket 3

Wkrótce pojawił się nowy model Pocketa. Nie ukrywam, że argumentem jej kupna był fakt, że dzięki niej wyglądam lepiej niż w rzeczywistości .

Niestety jest zbyt delikatna ze swoim mechanicznym, wbudowanym gimbalem i ciągle boję się ją upuścić. Na deszczu chowam do kieszeni, bo nie jest wodoodporna. Wygląda nietypowo i ludzie się zawsze na mnie gapili. W mieście musiałem mocniej trzymać smycz, bo Lucky szarpał, a drugą ręką celowałem obiektywem w przechodniów. Wyglądało to, jakbym ich filmował. Oni czuli to samo.

Do dziś ją mam i używam do nagrywania siebie w domu, bo ma optyczną głębię ostrości, a nie taką robioną sztucznie, jak w iPhonie. Nie masz psa i nie chodzisz po deszczu lub mrozie, zdecydowanie polecam, bo ma piękny obraz dzięki dużej matrycy i jak wiele kamer z rodziny DJI łączy się z ich mikrofonami DJI Mic 2 i DJI Mic Mini 2, które na co dzień używam.

6. Dji Osmo Action 5 Pro

Żeby nie obchodzić się z kamerą jak z jajkiem, kupiłem DJI Osmo Action 5Pro, która swoim wyglądem przypomina klasyczną sportową kamerę GoPro, tyle że ma lepsze parametry. Ale znowu. Jest mocno widoczna, za ciężka i nie da się jej przyczepić na magnes, by zwisała swobodnie na szyi.

Za to świetnie nadaje się do vlogów na sticku, łączy się z mikrofonami DJI, nagrywa 10 bit i poza slotem na karty, ma też wewnętrzną pamięć. Można ją zanurzać w wodzie i rzucać daleko w trawę (nie polecam). Ale o dziwo dalej działa.

7. DJI Osmo Nano

Mój ostatni zakup to maleńka DJI Osmo Nano, która wygodnie siedzi na piersi i przypomina sportowy gadżet do biegania. Mam wolne ręce. Smycz trzymam mocno. Lucky robi, co chce. Ludzie się nie gapią , bo nie ma na co. Włączam, idę, nagrywam. Nie myślę o niej.

Poza slotem na kartę pamięci w stacji dokującej z ekranem podglądu (72 g), ma też wewnętrzną pamięć w odczepianej od stacji kamerce. Kamerka waży na tyle mało (52 g), że można ją przyczepić do daszka czapki lub nosić na piersi. Jak widać na zdjęciu poniżej, łączy się też mikrofonami DJI, ma możliwość nagrywania płaskiego obrazu 10 bit i zabójczo dobrą stabilizację.

Uwaga! Pamiętaj, by kupić wersję z większą pamięcią wewnętrzną. Ja popełniłem błąd i kupiłem wersję 64GB, zamiast 128 GB. Obraz jest tak dobrej jakości, że zajmuje dużo pamięci.

Czego tak naprawdę szukam w kamerze

Przez 6 lat szukałem nie tej kamery, której potrzebowałem. Nie lepszej jakości, nie większej liczby funkcji. Szukałem takiej, której nie będę czuł.

Szukałem niewidzialności.

Kamera, której nie widać, to kamera, którą chcesz używać.

To samo widzę u ludzi, z którymi rozmawiam na konsultacjach. Ktoś chce zacząć podcast i od pół roku porównuje mikrofony. Ktoś inny chce prowadzić newsletter i testuje piątą platformę. Albo chce nagrywać wideo i od dwóch lat nie nagrał niczego, bo „jeszcze się nie zdecydował”.

To nie jest prokrastynacja. To poszukiwanie narzędzia, które nie będzie przeszkadzać w życiu i pracy. Słuszne. Tylko trzeba sobie powiedzieć, że właśnie tego się szuka. Nie najlepszego sprzętu. Ale takiego, który nie przesłoni nam celu.

Dlaczego nagrywam

W 3 tygodnie po kupnie DJI Osmo Nano skończył się brak weny. Opublikowałem 7 filmów na kanale Lucky Husky, który leżał odłogiem kilka lat. Krótkie. Mało narracji. Muzyka, spacer, las, cisza i Lucky.

Otrzymałem też pierwsze komentarze:

Inna, po dłuższej przerwie kanału:

Ktoś zauważył, czego sam jeszcze nie umiałem nazwać:

“Że my naprawdę wróciliśmy.”

Wróciliśmy, bo zniknęła kamera. Tylko tyle. I aż tyle.

Sześciu poprzednich nie żałuję. Każda kolejna pokazywała mi, czego naprawdę potrzebuję.

Doszedłem do tego przez eliminację, nie przez wizję. Nie wiem, czy się da inaczej.

Lucky ma 6 lat. Nie wiem, ile jeszcze będziemy mieli tych spacerów o piątej rano.

Ale mam już kamerę, która nie zasłania mi celu - czyli utrwalania pięknych wspomnień.

Jeśli stoisz w tym samym miejscu - masz pomysł na podcast, vlog albo newsletter, ale od miesięcy nie wiesz, od którego sprzętu czy platformy zacząć - poproś mnie o darmową 30 min konsultację.

Nie sprzedaję kamer. Ale mogę Ci oszczędzić kilku błędnych zakupów.

Kontakt do mnie znajdziesz na stronie: pozaalgorytmem.pl

Zasubskrybuj teraz

fot: Radek Budnicki. Mateusz Walczak, prezes Fundacji Inicjatywa dla Opatówka pokazuje mi swoje miasto.

Czytasz 4 minuty

Stałem jak wryty w pałacu w Dobrzycy, kiedy Darek Grodziński, dyrektor znajdującego się w nim Muzeum Ziemiaństwa powiedział, że “słuchał mojej serii 7 odcinków o Kościuszce”. Słuchał ich, zanim ktokolwiek wspomniał, że go odwiedzę.

Pomyśl o tym przez chwilę. Człowiek, który przygotowywał czasową wystawę o bohaterze spod Saratogi i Racławic sam znalazł w sieci mój podcast i go wysłuchał. A potem zaprosił mnie na wystawę.

Znał Mateusza Walczaka (tego ze zdjęcia wyżej), więc kiedy usłyszał, że będę w okolicy, zaproszenie przyszło samo. Ale podcastu słuchał wcześniej, niezależnie od tego.

Praca, którą siałem w sieci przez lata, leżała i czekała, aż ktoś ją odkryje.

Ten pałac to perła klasycyzmu z końca XVIII wieku, dziś Pomnik Historii. Chodziłem po jego parku z Luckym na smyczy i myślałem o jednym: jak ja się tu w ogóle znalazłem?

Po co mi ta wyprawa do Wielkopolski

fot: Radek Budnicki. Okolice Opatówka, Wielkopolska

Z Białegostoku do Wielkopolski jest pół Polski. Most na Bugu, 2 h korek na wjeździe do Warszawy, nużący upał, Lucky na tylnym siedzeniu i kontrolka check engine świecąca całą drogę. Więc po co mi ta wyprawa?

Bo 5 lat temu nagrałem jedną rzecz.

Słuchacz z Wielkopolski, Marek Zywert z Fundacji FaniMani, zaprosił mnie wtedy na webinar o podcastach dla NGOsów. To było jedno spotkanie online i prawie o nim zapomniałem. Ale ziarno zostało zasiane i poszliśmy swoimi drogami.

Po 4 latach Marek powrócił. Tym razem ze propozycją produkcji podcastu „Opowieści z Dobrej Treści” dla FaniMani.

W lutym nagrałem do niego wywiad z Mateuszem Walczakiem, prezesem Fundacji Inicjatywa dla Opatówka.

Kilka miesięcy później Mateusz napisał:

„Przyjedź do Kalisza, poprowadź warsztat o tworzeniu treści bez mediów społecznościowych dla NGOsów. Pokażę Ci nasz Opatówek. A i nie uwierzysz kto słuchał twoich podcastów o Kościuszce”

Z jednego webinaru sprzed 5 lat wyrosło zaproszenie do poprowadzenia warsztatu. Bez uganiania się za klientami. Bez SPAM-owania ofertami i codziennego wrzucania rolek na social media.

Uroki “własnej ziemi”

fot: Radek Budnicki. Mateusz oprowadza mnie ulicą Kościelną w Opatówku.

Coś mnie uderzyło w Opatówku. Mateusz mówi „dzień dobry” co drugiej osobie na ulicy. Zna mieszkańców po imieniu. Wie, kto sprzedaje najlepsze lody, hoduje pyszne pomidory i akurat wrócił z miasta. Spokojne miasteczko, w którym ktoś jeszcze pamięta, kim jesteś.

Gdyby tamten webinar i te odcinki o Kościuszce żyły na cudzej ziemi, np. w algorytmie Facebooka, dawno by je ukrył. 24 godziny zasięgu, a potem cisza. Lajki, które rano znaczą wszystko, wieczorem są bezwartościowe.

Mój podcast leży na „własnej ziemi”. Pracował, kiedy spałem. Dyrektor muzeum mógł go znaleźć długo po nagraniu, bo nagranie wciąż tam było. Czekało. Nie zniknęło po dobie, nie utonęło pod kolejną falą cudzych treści. Leżało i pracowało na mnie.

To jest cała różnica. Treść na pożyczonej ziemi żyje jeden dzień i umiera. Treść na Twojej własnej pracuje latami.

Co możesz zrobić u siebie?

fot: Krzysztof Łużyński. Prowadzę Warsztat Tworzenia Treści dla NGO-sów w COP Kalisz.

1. Wybierz jeden kanał, który należy do Ciebie: podcast, blog, newsletter, własny kanał wideo. Niech to będzie cokolwiek, gdzie to Ty trzymasz klucze, nie wynajęty algorytm.

2. Publikuj tam regularnie, nie spontanicznymi zrywami.

3. Twórz rzeczy, które żyją dłużej niż dobę: rozmowę, poradnik, opowieść, do której ktoś wróci za rok. Nie post, który gaśnie do wieczora.

4. Pokazuj się tam, gdzie naprawdę są Twoi ludzie. Mateusz nie kupił zasięgu. On mówi „dzień dobry” na ulicy. Ty też masz swoją ulicę - konferencję, lokalne spotkanie, czyjeś zaproszenie.

5. Mów często „tak”.

6. Przestań mierzyć dzisiejszą robotę wczorajszymi lajkami. Plon zbierzesz później. Czasem po 5 latach.

Powiem Ci uczciwie. To powolna droga. Nikt Ci nie da „zleceń w 30 dni”. Jeśli pragniesz zamówień już na jutro, źle trafiłeś. Ja przez 5 lat nie wiedziałem, że tamten webinar cokolwiek przyniesie.

Ale też nie siedziałem z założonymi rękami. Dalej nagrywałem, mówiłem „tak” zaproszeniom, pakowałem Lucky’ego do auta i ruszałem w drogę.

Ziemia rodzi lepiej, gdy ją uprawiasz.

fot: Mateusz Walczak. Pyszne “Pomidory Król”, na które zabrał mnie Mateusz

Nie musisz mi wierzyć na słowo. Po warsztacie, który poprowadziłem dla Fundacji Inicjatywa dla Opatówka, Mateusz przysłał mi kilka zdań:

„Warsztaty były niezwykle ciekawe i inspirujące. Tym, co szczególnie wyróżniało je na tle innych, było odwrócenie perspektywy - zamiast »przepalać« energię na coraz bardziej kapryśne media społecznościowe, można (i warto!) budować własne kanały komunikacji z odbiorcami. To wyzwanie, przed którym staje coraz więcej organizacji pozarządowych. Warto wziąć udział w takich warsztatach, by przełamać utarte schematy myślenia i ruszyć naprzód.”

- Mateusz Walczak, Prezes Fundacji Inicjatywa dla Opatówka

Jeśli chcesz, żeby Twoja organizacja - albo Ty sam - za rok dostawała zapytania bez codziennego karmienia studni bez dna, to jest dokładnie ta droga. Wolniejsza. Cichsza. Twoja.

Chcesz zbudować taką ziemię dla siebie lub swojej organizacji?

Umów się ze mną na bezpłatną konsultację 30 minut. Pokażę Ci, jak zacząć działać: pozaalgorytmem.pl

Tę całą wyprawę nagrałem. Trwa maks. 30 minut. Zobacz poniżej:

Więcej o moich WARSZTATACH CYFROWY ODDECH i CYFROWA AUTONOMIA dowiesz się na stronie: https://pozaalgorytmem.pl/

Prowadzę Warsztat “Własna Ziemia. Jak budować misję NGO bez algorytmów” dla Fundacji Inicjatywa dla Opatówka. Autorem fotografii jest Krzysztof Łużyński.

Ostatnio mam do czynienia z organizacjami i fundacjami, które narzekają na słabe wyniki promocji.

Są załamani. Zrobili plakat na Facebooka, pracownik siedział nad nim pół dnia. Mają 800 polubień na stronie, a post zobaczyło 11 osób.

Jedenaście.

Pomyślałem:

„To nie ich wina. Taki jest model biznesowy platformy, z której korzystają za darmo”

Najpierw było dobrze

Pamiętasz, jak zakładałeś profil na FB?

Wrzucałeś post i widzieli go wszyscy.

Znajomi, sympatycy, ludzie, którzy kliknęli „Obserwuj”.

Miałeś tubę. Za darmo.

To nie był przypadek. Tak działa każda platforma… na początku.

Jest dla Ciebie dobra.

Daje zasięg, wciąga, zachęca, żebyś budował społeczność i zapraszał kolejnych ludzi.

A potem… przestaje.

W 2023 roku Amerykanie wybrali słowem roku:

„enshittification”.

Po polsku gnicie platform. Można to też tłumaczyć dosłownie jako „gów…owacenie”.

Termin ukuł kanadyjski pisarz Cory Doctorow i opisał nim proces, przez który przechodzi dziś każda duża platforma cyfrowa.

Mechanizm „gnicia”:

Zbudowałeś dom dla swojej misji. Tyle że na cudzej działce. A właściciel właśnie podniósł czynsz.

Lajki nie kupią szczepionki przeciw polio

Cofnijmy się do 2013 roku, bo ktoś powiedział to głośno, zanim stało się oczywiste.

UNICEF Sweden miał wtedy 177 000 polubień na Facebooku.

Wypuścił kampanię z hasłem, które do dziś uważam za jedno z najodważniejszych w historii komunikacji organizacji pozarządowych:

„Polub nas na Facebooku, a zaszczepimy zero dzieci przeciw polio”.

Zero.

W tej samej kampanii dodali po cichu:

„Nie mamy nic przeciwko lajkom, ale szczepionka kosztuje pieniądze.

Za 4 euro można zaszczepić 12 dzieci.

Za lajk - zero.”

Zobacz sam:

Minęło 13 lat. Lekcja jest aktualniejsza niż wtedy. Tylko dotyczy już nie samego Facebooka, ale całego pomysłu, że uwaga w mediach społecznościowych równa się wartość.

Policzmy:

Twoja organizacja ma 800 polubień.

Pracownik spędził 2 godziny nad grafiką.

Post zobaczy 16 osób, z czego połowa to wolontariusze, którzy i tak to widzieli.

To nie jest komunikacja.

To jest karmienie maszyny, która zjada Twój czas i nic nie daje w zamian.

Polubienie nie wpłaci na konto ani złotówki.

Nie kupi karmy dla kota, nie opłaci prądu w świetlicy, nie wydrukuje materiałów dla dzieci. Serduszka latają po ekranie, a stan konta się nie zmienia.

„Przecież trzeba być wszędzie”

To zdanie słyszę na każdym warsztacie. Największe kłamstwo branży marketingowej.

„Trzeba być wszędzie!”

Kto tak mówi?

Ten, kto sprzedaje Ci obsługę tych wszystkich miejsc.

Małej organizacji z 3 osobami na pokładzie „bycie wszędzie” zjada jedyny zasób, którego nie da się odzyskać: czas ludzi, którzy mogliby robić to, po co fundacja w ogóle powstała.

Załóżmy, że ktoś poświęca social mediom 10 godzin tygodniowo: grafiki, posty, odpowiadanie na komentarze, stories.

To 40 godzin miesięcznie. Pełny tydzień pracy etatowca. W skali roku, licząc skromne 80 zł za godzinę, robi się z tego blisko 40 tysięcy złotych.

Za to można wyprodukować podcast na cały rok, zatrudnić kogoś od zbierania funduszy na pół etatu albo zorganizować kilka realnych wydarzeń.

Pytanie nie brzmi:

Czy stać Was na to, żeby odejść z mediów społecznościowych?

Brzmi:

Jak długo będzie Was stać na to, by tam przesiadywać?

Nie mówię: „Skasuj konto!”

Nikogo nie namawiam do palenia mostów.

Facebook czy Instagram nadal się przydają jako tablica ogłoszeniowa, wygodny komunikator lub jako miejsce do umieszczania i wyszukiwania wydarzeń, tak jak skutecznie robi to fundacja Inicjatywa dla Opatówka.

To tam jeszcze można sprawdzić, czy istniejecie, i znaleźć link do strony lub informacji, co naprawdę robicie.

Problem zaczyna się wtedy, gdy całe „być albo nie być” organizacji opiera się na cudzym algorytmie.

Gdy jedyny sposób, żeby dotrzeć do ludzi, prowadzi przez pole, które ktoś może Ci jutro zaorać.

Bo może.

Greenpeace France miał na platformie X ponad 430 tysięcy obserwujących, budowanych od 2007 roku. W listopadzie 2024 odszedł stamtąd świadomie, bo bezprecedensowym w historii hejcie na naukowców ostrzegających przed negatywnymi skutkami zmian klimatu.

Dyrektor powiedział wprost:

„Nie będziemy dłużej karmić platformy, która działa wbrew naszym wartościom.”

Zostawili 430 tysięcy obserwujących, bo zrozumieli, że to nie było ich. To był pokój wynajęty na cudzej stancji.

Czego naprawdę potrzebujesz

Nie 100 tysięcy przypadkowych obserwujących.

Potrzebujesz 100 osób, które:

• Ci ufają.

• same otworzą Twojego maila, bo wiedzą, że piszesz do nich z szacunkiem, bez tanich chwytów.

• posłuchają Twojego podcastu na spacerze i poczują, że są częścią czegoś ważnego.

• ustawią stały przelew, bo wierzą w to, co robisz.

Kevin Kelly opisał to artystom już w 2008 roku.

Swoją filozofię przedstawia w podcaście Tima Ferrissa:

„Nie potrzebujesz milionów fanów.

Wystarczy około 1000 prawdziwych, którzy regularnie wspierają Twoją twórczość.”

Małej organizacji wystarczy 100.

Lista mailowa to plik, który eksportujesz w pół minuty i zabierasz ze sobą wszędzie. Tego Ci nikt nie wyłączy. Nikt nie wciśnie reklamy między Twoje najważniejsze zdania. Nikt nie każe Ci nagrywać 15- sekundowych filmików, żeby w ogóle zaistnieć.

To jest własna ziemia. I tylko na niej da się budować coś, co przetrwa dłużej niż jeden kaprys algorytmu.

Niedawno przez 3 h występowałem przed grupą ludzi z wielkopolskich fundacji w Centrum Organizacji Pozarządowych w Kaliszu.

Nie opowiadałem im tylko o „okropnych” algorytmach.

Przygotowałem ćwiczenia i po godzinie każdy miał przed sobą arkusz i wybierał jedną rzecz, którą wdroży u siebie w najbliższym tygodniu i to bez wydawania wielkich pieniędzy.

Można przestać gonić lajki.

Można zacząć budować na swoim.

Takie warsztaty prowadzę dla organizacji, szkół i uczelni w całej Polsce.

Warsztat dla bibliotekarzy w Książnicy Podlaskiej

W Centrum Organizacji Pozarządowych w Kaliszu opowiadałem, jak budować komunikację NGO na „Własnej ziemi”. Sfinansowano ze środków Narodowy Instytut Wolności - Centrum Rozwoju Społeczeństwa Obywatelskiego w ramach Rządowego Programu Fundusz Inicjatyw Obywatelskich NOWEFIO na lata 2021-2030.

Warsztat dla nauczycieli z całej Polski na Konferencji eduInnowacje.

Warsztaty dla Wydziału Filozofii i Kognitywistyki UwB (Lucky wyłudza od studentów ciasteczka )

Jeśli prowadzisz organizację lub jednostkę edukacyjną i czujesz to samo zmęczenie - banery, których nikt nie widzi, poczucie, że biegniesz w miejscu - napisz do mnie: kontakt@lepiejteraz.pl

Opowiesz, co robicie i w czym się gubicie. Zobaczę, jak mogę Wam pomóc.

Pozdrawiam z kawiarni.

Radek Budnicki

Zasubskrybuj teraz

Ostatnio nagrałem wywiad z Michałem z podcastu Mroczne Wieki.

Premiera odbyła się jakiś czas temu na moim kanale YouTube i Spotify. Jeśli jeszcze nie znasz Michała, to ostrzegam: włączasz go przed snem, by posłuchać o Kaliguli, a nagle jest druga w nocy i zastanawiasz się, jak upadł Rzym.

Michał ma blisko 100 tysięcy subskrybentów na YT. Montuje w darmowym Audacity. Filmy składa w Canvie. Swój mikrofon kupił w 2019 roku za 230 złotych. I nikt z jego widzów nie narzeka.

Dlaczego?

Z naszej godzinnej rozmowy chcę Ci przekazać jedną, brutalnie szczerą lekcję. Resztę zostawiam Ci do samodzielnego odsłuchania.

Hierarchia placka

Michał od lat działa w rekonstrukcjach historycznych.

Opowiedział mi scenę ze zlotu swojej drużyny. Na stole leżały zwykłe placki. Ktoś z ekipy wyciągnął po jednego rękę.

– Stój. Najpierw je kniaź. Potem ty – usłyszał.

Sęk w tym, że nikt tego kniazia nie mianował. Żaden wódz nie ustalił protokołu. Drużyna w XXI wieku sama, oddolnie, ustaliła sobie kolejność dziobania. Jak lwy na sawannie.

Z tą myślą zostałem na długo.

Perfekcja, która męczy

Wielu twórców i moich klientów panikuje.

Pytają, po co w ogóle tworzyć, skoro za rok Ai wygeneruje lepszy tekst, czystszy dźwięk i mądrzejszy wideo-esej.

Ale my wciąż jesteśmy tą grupą przy stole z plackami.

Nieważne, ile sieci neuronowych nauczymy malować jak Caravaggio. Człowiek zawsze będzie szukał drugiego człowieka. Nasz mózg ewoluował tak, by podążać za liderem z krwi i kości.

Ten „kniaź” wcale nie musi być najmądrzejszy. Zazwyczaj nie jest. Ale ma charyzmę. Oddycha. Ma wady. Zająknie się. Gorzej pośpi.

Z algorytmem nie wygrasz na sprawność. Sztuczna inteligencja nigdy nie weźmie urlopu i nie powie głupstwa z niewyspania. Jest perfekcyjna do bólu. A perfekcja jest na dłuższą metę potwornie męcząca.

Gdy słucham podcastu, w którym każde słowo jest idealnie wygładzone przez automat i polane barokową metaforą, wyłączam. Nie da się tego znieść. ( „barokową” zaczerpnąłem od Michała)

Twoja prawdziwa przewaga

Konkurujesz z drugim człowiekiem o uwagę człowieka.

Odbiorca nie chce kolejnego idealnego akapitu.

Chce wiedzieć, dlaczego rzuciłeś korporację.

Co jesz na śniadanie.

Jak wabi się Twój pies.

Chce wiedzieć, za kim podąża.

Na wirtualnego awatara Erica Claptona pójdzie garstka ciekawskich.

Na żywego muzyka, pójdą tłumy.

Bo to prawdziwe emocje.

W wywiadzie z Michałem poruszyliśmy o wiele więcej wątków.

Rozmawialiśmy o tym:

• Jak ekonomista opowiada historię lepiej niż akademiccy profesorowie.

• Jaka absurdalna kara spotkała twórcę za pokazanie zamazanego fresku z Kaplicy Sykstyńskiej.

• Czy kanały „robione przez AI” wkrótce znikną.

• I moje ulubione: gdyby Michał dostał wehikuł czasu, dokąd by się przeniósł i czy przetrwałby tam choć dobę?

Zajrzyj na mój YouTube lub Spotify i posłuchaj całości. Naprawdę warto.

Zadanie dla Ciebie:

Napisz mi w odpowiedzi na ten e-mail:

Za kim podążasz dziś dlatego, że mu po prostu ufasz, a nie dlatego, że podrzucił Ci go algorytm?

Jeśli czujesz, że sam wpadłeś w pułapkę tworzenia „pod algorytmy” zamiast dla żywych ludzi, zapomniałeś o swoich prawdziwych wartościach i chcesz odzyskać swój autentyczny głos – napisz na kontakt@lepiejteraz.pl.

Umówmy się na darmową konsultację przez telefon lub WhatsApp.

Opowiesz mi, w jakim miejscu utknąłeś, a ja szczerze powiem, czy potrafię Ci pomóc.

Do usłyszenia,

Radek

Zasubskrybuj teraz

Pięć lat temu wyniosłem się z dużego miasta i zamieszkałem w Mońkach na blisko rok.

Wynająłem mieszkanie na obrzeżach, zabrałem Lucky’ego, MacBooka i mikrofony.

Powróciłem tam po latach w ostatni piątek, na 3 godziny - z kamerą i bez scenariusza.

Nagrałem materiał w stylu docu-vloga i wstawiłem go poniżej w tym tekście.

Ale nie o vlogu chcę dziś pisać, tylko o tym, czego sam wtedy nie dostrzegałem.

Co małe miasto zrobiło z moją głową

W pierwszym miesiącu, gdy poczułem ascetyczną samotność, byłem zniecierpliwiony. Czekałem, aż zacznie się coś dziać.

W drugim miesiącu zorientowałem się, że już się dzieje - tylko ciszej.

Wstawałem o 6. Robiłem kawę. Wychodziłem z Luckym na 90 minut w pola rzepaku i kukurydzy. Wracałem i siadałem do mikrofonu i laptopa.

To, co w Warszawie rozłaziło mi się na 14 mikro-zadań rozsianych przez cały dzień, w Mońkach robiłem w 4 godziny przed południem.

W tym czasie nagrałem najwięcej odcinków podcastu w jednym roku.

Założyłem pierwszy w Polsce podcast samorządowy - „51 Stan, podcast Ziemi Monieckiej”:

W moim mieszkaniu prowadziłem cykliczne mastermindy z trzema osobami:

Czytałem więcej niż przez poprzednie 5 lat razem wziętych. Nie dlatego, że w Mońkach pracuje się ciężej. Dlatego, że w małym mieście nie ma z czego rezygnować.

Kreatywność nie potrzebuje bodźców. Potrzebuje miejsca

Mit jest taki, że twórca musi siedzieć w mieście, bo tam jest „inspiracja”.

Trzeba chodzić na wystawy, networkingi, kawiarnie.

Wśród ludzi się lepiej i kreatywniej myśli.

Sprawdziłem na sobie - nie do końca.

Wśród ludzi się reaguje.

Myślenie wymaga miejsca, w którym nikt do Ciebie nie pisze, nie macha w tłumie, nie wpada na kawę, nie wyciąga na miasto.

Miejsca, w którym najgłośniejszą rzeczą o 11 rano w środę jest ciągnik na sąsiedniej drodze.

W takim miejscu pomysł, który w Warszawie utonąłby między dwoma e-mailami a trzecim Slackiem, dostaje 40 minut na dojrzenie.

40 minut w jeden dzień. Co dzień przez miesiąc to 20 godzin niespłoszonych myśli.

Co dzień przez rok - zostawiam Ci do policzenia.

Bariera, która zniknęła w 2020 roku

Druga obawa: „W małym mieście utknę zawodowo”.

Ta narracja była prawdziwa w 1998. Mogła być prawdziwa w 2010.

W 2026 nie ma już sensu.

Internet w gospodarstwie pod lasem działa tak samo jak w biurowcu w Mokotowie.

Klient z Norwegii nie wie, czy nagrywam z 12 piętra w Śródmieściu stolicy, czy z ganku pod Knyszynem.

Konferencja przez Zoom wygląda tak samo z każdego miejsca, w którym masz światłowód i drzwi do zamknięcia.

To codzienność tysięcy ludzi.

Pytanie nie brzmi już „czy się da”.

Brzmi „dlaczego jeszcze nie spróbowałeś?”.

Vlog: zobacz ludzi, którzy to wybrali

Pojechałem do Moniek po pięciu latach, żeby sprawdzić jedną rzecz:

Czy ludzie, którzy tam zostali z wyboru, mają w sobie coś, czego nie widzę u tych w Warszawie?

Mają.

Nie będę Ci ich opisywał. Daj sobie 40 minut i sam ich poznaj.

• Jarka, który wrócił po 25 latach z Chicago.

• Krzysztofa, który prowadzi szkołę z 800 uczniami i ściągnął z USA prawdziwy żółty autobus.

• Panią Agnieszkę, która zwiedziła całe Stany i wróciła uczyć w Mońkach z konkretnego powodu.

Kliknij i sam obejrzyj:

To mój autorski, przez nikogo nie sponsorowany docu-style vlog, bez skomplikowanych efektów video i ustawek.

Trzy godziny chodzenia z Sebastianem Kulikowskim i Krzysztofem Falkowskim, przypadkowe osoby, które spotkaliśmy po drodze i 45 minut, które z tego złożyłem.

Eksperyment, który polecam każdemu (bez zobowiązań)

Nie musisz się wyprowadzać na stałe.

Wybierz miasto albo wieś w odległości, do której możesz dojechać samochodem.

Wynajmij coś przez Booking albo Airbnb na 30 dni.

Zabierz laptopa, słuchawki i książkę, której od pół roku nie możesz zacząć.

Nie wracaj na weekendy.

Nie skacz w międzyczasie do Warszawy „bo masz spotkanie”.

Po 30 dniach zrób uczciwy bilans:

• Jak dużo zrobiłeś?

• Co Ci się ułożyło?

• Co przestało Ci przeszkadzać?

• Czego zaczęło Ci brakować naprawdę, a czego tylko z przyzwyczajenia?

Sam pierwszy raz wynajmowałem mieszkanie w Mońkach „na czas nieokreślony”.

Zostałem tam blisko rok.

Wróciłem do dużego miasta (Białegostoku) z innym układem priorytetów i z projektami, które działają stąd równie dobrze jak stamtąd.

Może u Ciebie wyjdzie inaczej. Jeśli sam tego nie sprawdzisz, nigdy się nie dowiesz.

Odpowiedz sobie na proste pytanie:

- Czy mieszkasz tam, gdzie chcesz?

Jeśli nie, przeczytaj mój wpis jeszcze raz.

Do zobaczenia,

Radek

Jeśli podobają Ci się moje artykuły, kliknij przycisk poniżej:

Zasubskrybuj teraz

Idę z Luckim przez puszczę . Włączam kamerę. Celuję na siebie i zaczynam do niej mówić.

Nagle plącze mi się język. Wyłączam.

Idę dalej. Próbuję drugi raz. Trzeci. Nie wychodzi.

Zmieniam strategię.

W końcu zaczynam mówić - już nie do kamery, tylko do kogoś, kogo wymyśliłem, kto cierpliwie słucha i nie przerywa.

Dopiero teraz czuję, że dziś powstanie materiał.

Płodny vs. niebezpieczny

Wpadłem ostatnio na wideo Seana Kitchinga. Twórcy, który mówi o czymś, o czym sam myślę od miesięcy, ale nie ułożyłem tego w jedno klarowne zdanie.

Sean stawia jedną tezę, którą zapamiętałem:

„prolific vs. dangerous”. (płodny vs. niebezpieczny).

Płodny to twórca, który dzięki AI wypuszcza dużo i szybko.

Niebezpieczny to ten, który ma własną perspektywę, której maszyna nie skopiuje.

Według Seana wygrywają ci, którzy łączą jedno z drugim.

Optymalizują pracę maszynami tam, gdzie da się to zoptymalizować.

Ale na froncie zawsze zostawiają siebie.

Nie zdradzę więcej.

Sean tłumaczy to lepiej niż ja, ze swoimi przykładami.

Sam zobacz jego materiał:

Co siedzi we mnie od dawna

Słucham Seana i kiwam głową. Bo mówimy o tym samym, tylko inaczej.

On patrzy strategicznie. Jak twórca ma się ustawić wobec maszyny.

Ja patrzę ludzko. Co we mnie siedzi, kiedy stoję z kamerą w lesie i przez 5 minut nie mogę zacząć.

Tu się te dwie perspektywy spotykają.

Bo cała ta “niedoskonałość”, o której mówi się dziś modnie - krzywe ujęcia, nagranie lo-fi, twórcy bez studyjnego setupu - to jedyna rzecz, której algorytm nie umie podrobić.

Maszyna wytrenowana na milionach gładkich nagrań wypluje gładkie nagranie. Bo taka jest średnia. Konsensus.

A ja stoję w lesie, słyszę, jak ktoś za moimi plecami puszcza psa luzem, i przerywam zdanie w połowie.

Mój nowy vlog

Mój nowy vlog: „AI nie podrobi Twojej niedoskonałości” miał premierę w piątek na YouTube.

Wersja audio jest na Spotify od czwartku, w moim nowym podcaście Radek Budnicki.

Mówię w nim o:

• tym, czego się nauczyłem przez półtora roku prób z kamerą.

• scenariuszach, które wszystko psują.

• tym, co robi mózg, kiedy mówisz do obiektywu jak do przyjaciela.

• pewnym Kanadyjczyku z Nowej Szkocji, który zawstydził mnie tym, jak po prostu wziął iPhone’a i zaczął nagrywać siebie spacerując w okolicy swojego domu.

Nie streszczę tu całości. Po to nakręciłem 25 minut, żeby ich nie streszczać w trzech akapitach. Ale jeśli masz ochotę poskładać sobie pełny obraz tego, co Sean mówi o strategii i co ja mówię o praktyce, obejrzyj oba materiały. W dowolnej kolejności.

Komu uwierzysz?

Dziś YouTube zalewa fala perfekcyjnie zmontowanych vlogów.

Drony, najazdy napisów, dynamiczne animacje, color grading, cięcia co 2 sekundy. Final Cut wykorzystany do tego stopnia, że boli od tego głowa.

Zauważyłem, że oglądając to wszystko, bardziej wierzę 60-letniemu facetowi, który w swoim aucie mówi do telefonu i ma na koncie górę życiowych błędów, niż 20-letniemu studentowi, który ma smykałkę do montażu i uczy mnie życia, którego sam nie przeżył.

Doświadczenie nie ma filtra. Można je mieć albo nie.

Drugiego drona możesz kupić.

Sztuczki w Final Cut zapamiętasz.

AI zmontuje Ci wideo w 15 minut.

30 lat życia, w którym popełniłeś dość błędów, żeby mieć o czym opowiadać - nigdzie nie zamówisz i nie wygenerujesz.

To jest właśnie ten „niebezpieczny” twórca, o którym mówi Sean.

Nie ten z lepszym sprzętem i super montażem.

Ten z lepszą biografią i odwagą, by o niej opowiadać.

I to dobra wiadomość dla Ciebie, jeśli czujesz, że nie nadążasz za technologicznym wyścigiem.

Nie musisz nadążać.

Wystarczy, że masz coś do powiedzenia i odwagę powiedzieć to autentycznie (bez filtra).

Teraz Twoja kolej.

Podziel się w komentarzu swoim ulubionym vlogerem, który wpisuje się w ten profil. Twórcą, który nie próbuje być młodszy, piękniejszy, bogatszy - tylko opowiada, co przeżył, nawet jeśli była to porażka.

A jeśli nosisz w sobie pomysł na własny kanał, podcast albo newsletter i nie wiesz, jak zacząć - chętnie o tym pogadam. Pierwsza konsultacja jest darmowa, 30 minut, bez zobowiązań i bez sprzedaży. Opowiesz, ja powiem, czy i jak mogę Ci pomóc.

kontakt@lepiejteraz.pl

Do usłyszenia,

Radek

Zasubskrybuj teraz

Wtorek. Kawiarnia na Sienkiewicza w Białymstoku.

Kawa zimna od godziny, Lucky pod stołem, z mordką na moim bucie. Na ekranie wiadomość od czytelnika. 42 lata, etat, dwoje dzieci:

Radek. Jak rzucić pracę i zacząć tworzyć?

Odpisałem w 3 zdaniach.

To nie była odpowiedź, której się spodziewał.

W 2015 roku myślałem dokładnie tak samo:

Trzeba odejść z etatu, żeby stworzyć coś swojego.

Inaczej się nie da.

Przygotowywałem się rok.

Sprzedałem samochód, przesiadłem się na metro.

Pieniądze, które szły na auto, lądowały na koncie.

Tak zrobiła się poduszka na 12 miesięcy.

W lipcu 2016 ostatni raz wyszedłem z biura jako dyrektor zarządzający.

Mój regionalny był wkurzony, że musi szukać kogoś nowego.

Ja byłem szczęśliwy, że nie muszę więcej zakładać garnituru w upał.

Pół roku później byłem spłukany

Fot: to nie Lucky !

Poduszka topniała szybciej, niż zakładałem.

Klientów nie miałem, bo niczego nie sprzedawałem.

Pomysłu na firmę też nie miałem.

Każdego ranka zakładałem dres i siadłem z laptopem, żeby udawać przed sobą, że pracuję.

Szukałem inspiracji na blogach i vlogach.

Pisałem do znajomych, że “rozkręcam projekty”.

Tak naprawdę szukałem w sieci czegokolwiek, co by przykleiło moją uwagę.

I wtedy odkryłem podcasty

Nie jako pomysł biznesowy. Z ciekawości.

Poza tym „jestem podcasterem , brzmi lepiej od „szukam pracy”.

Zadziałało.

Domyślam się, że przez to że miałem 21 lat doświadczenia korporacyjnego, sieć słuchaczy rosła oszałamiająco i pierwszych klientów dostałem przypadkiem - po roku regularnego publikowania wywiadów z ludźmi, którym udało się przekuć pasję w pieniądze.

Nagrywałem bez planu i lejka sprzedażowego.

Słuchacze sami zaczęli pisać, że chcą mi zapłacić za rozmowę i sesję coachingową.

Dziś, gdyby napisał do mnie ten sam czterdziestodwulatek, nie powiedziałbym “rzuć robotę i zacznij coś nowego”.

Doradziłbym coś zupełnie innego.

Zacznij po godzinach, nie zamiast pracy

Dlaczego nie rzucać pracy?

To proste:

• Jeszcze nie wiesz, co chcesz tworzyć.

• Nie wiesz, czy będziesz to robił za 5 miesięcy.

• Nie wiesz, czy ktoś za to kiedyś zapłaci.

To są 3 prawdziwe niewiadome.

Etat jest buforem, który pozwala je sprawdzić bez paniki.

Projekt po godzinach nie musi być etapem pośrednim do rzucenia pracy.

Może być celem sam w sobie. Drugim dochodem. Drugim życiem.

Czymś, co należy tylko do Ciebie.

Niektórzy moi klienci żyją tak od 5 lat.

Etat ich karmi.

Wieczorami tworzą coś, co ich pasjonuje.

Niektórzy mają z tego dodatkowy dochód, inni nie mają żadnego.

Wszyscy są spokojniejsi niż wcześniej.

Co dostajesz od razu:

1. Spełnienie.

W poniedziałek wieczorem, kiedy w domu robi się cicho, masz dla siebie 2 godziny.

Zamiast scrollowania siadasz do nagrania, do pisania, do montażu.

W środę w pracy myślisz o tym, co publikujesz w sobotę, a nie o tym, że nie znosisz prezesa. Spotkanie firmowe mija przyjemniej.

To nie jest błaha rzecz.

To Twój azyl - ratunek przed wypaleniem, którego nie da Ci żaden dział HR.

2. Pieniądze.

Nawet 500 złotych miesięcznie z konsultacji albo z Patronite zmienia całą kalkulację.

Widzisz, że ktoś poza Twoim pracodawcą jest gotów Ci zapłacić za to, co potrafisz.

Po roku publikowania bywa to 2 000 - 3 000 złotych.

Dla niektórych to różnica między “muszę tu siedzieć do emerytury”, a “mogę poszukać czegoś innego, kiedy będę chciał”.

Dwa różne stany psychiczne, mimo tej samej sumy na koncie.

3. Portfolio.

Jeśli kiedykolwiek zechcesz odejść albo Cię zwolnią - a po czterdziestce zwolnienia bywają bolesne - masz dowód swojej pracy. 2 lata publikowania, 100 odcinków, 400 czytelników.

To więcej niż CV. To wiarygodność.

Z takim portfolio rozmawia się z rekruterem inaczej.

Albo z klientem, jeśli zdecydujesz się pracować na swoim.

Żaden z tych punktów nie wymaga rzucania pracy.

Wszystkie 3 zaczynają działać po 90 dniach od pierwszej publikacji.

Co zrobić, żeby to nie był kolejny porzucony projekt

Wiem, że masz za sobą porzucone projekty.

Większość ludzi po czterdziestce ma ich kilka.

• Pisałeś bloga.

• Próbowałeś Instagrama.

• Kupiłeś kurs i go nie skończyłeś.

• Newsletter umarł po czwartej wysyłce.

To zupełnie normalne i nie przeszkadza Ci zacząć teraz.

Wybierz jeden format, który Cię nie męczy.

Taki, który zrobisz z przyjemnością w piątek wieczorem zmęczony, po 9 godzinach pracy.

Nie taki, który akurat “trenduje”.

Masz do wyboru: pisanie, audio albo wideo.

Na razie jedno z trzech. Reszta poczeka.

Ja przez pierwsze lata robiłem tylko podcast audio.

Wideo dorzuciłem dopiero wtedy, kiedy pojawiała się ciekawość innej, mniej komfortowej formy

Nie narzucaj sobie tempa. Ja nagrywałem co tydzień lub co 2.

Znam podcasty, które otrzymują wsparcie ok. 8 tys zł miesięcznie na Patronite, pomimo nieregularnych i często rzadkich publikacji.

Nie obiecuj sobie liczb.

Obiecuj sobie konsekwencję w publikowaniu.

Kontrolujesz tylko to, czy w sobotę o 18:00 opublikujesz kolejny odcinek.

Reszta dzieje się sama albo nie dzieje się wcale.

Twój sukces to publikacja, nie wynik.

Jeśli to czytasz i właśnie myślałeś, że musisz rzucić pracę, żeby zacząć tworzyć - powiem Ci wprost:

Nie musisz rzucać pracy!

Wystarczy, że w sobotę po południu wyciągniesz telefon i nagrasz pierwszy odcinek.

Albo napiszesz pierwszy tekst.

Albo otworzysz pusty plik w notatniku i zaczniesz pisać.

To jest cały próg wejścia.

Nie potrzebujesz logo, strony, lejka sprzedażowego ani nazwy.

Wszystko to dorobisz później, jeśli w ogóle będzie potrzebne.

Reszta to 2 lata cierpliwej pracy po godzinach.

Wiem, jak to brzmi. Wiem, że dla kogoś, kto robi bilans życia, 2 lata to dużo.

Powiem Ci jedną rzecz. Te 2 lata i tak miną czy tego chcesz, czy nie.

Pytanie tylko, czy przeżyjesz je gapiąc się w cudze rolki, czy tworząc cos swojego i publikując.

Ten sam temat rozwijam na vlogu i w podcaście - jeśli wolisz mnie posłuchać niż czytać:

YouTube:

Spotify?

Teraz Twoja kolej.

Napisz do mnie w odpowiedzi na ten mail jedno zdanie:

Co byś tworzył, gdyby nikt z pracy nie miał się o tym dowiedzieć?

A jeśli czujesz, że stoisz dokładnie w tym miejscu, w którym ja stałem w 2016 - chętnie o tym pogadam. Pierwsza konsultacja jest darmowa.

Opowiesz o sobie, ja powiem, czy i jak mogę Ci pomóc.

kontakt@lepiejteraz.pl

Pozdrowienia z lasu pod Białymstokiem.

Do usłyszenia, Radek

Zasubskrybuj teraz

Wsiadam do samochodu. Kamera na przedniej szybie, mikrofon w klapie.

Lucky wskakuje na tylne siedzenie - już wie, że jedziemy do lasu. Białystok zostaje w tyle. 20 kilometrów na wschód, prosto w puszczę Knyszyńską.

Tam dopiero włączam przycisk „record”.

W tym tygodniu nagrałem nowy odcinek vloga o tym, czego ostatnio nauczyłem się o tworzeniu.

Wniosek jest krótki:

Żeby nagrać, nie wystarczy temat.

Nie wystarczy nawet skrypt, bullet pointy, sprzęt, naładowana bateria.

Brakuje czegoś, o czym nikt mi nie powiedział, kiedy zaczynałem.

Brakuje właściwego miejsca.

Próbowałem nagrywać w domu. Mam dobry mikrofon, dobre światło, ciszę. I mi jakoś nie idzie.

Czuję, że sąsiadka z dołu mnie słyszy. Że ktoś zapuka. Albo jak ostatnio, ciszę zakłóci wiertarka. Wychodzę więc z mieszkania bez nagrania, ze zmarnowanym popołudniem.

Próbowałem na osiedlu. Park, ławka, alejka. Ale ludzie. Nawet jak nie patrzą wprost - wiem, że są. Wiem, że za chwilę przejdzie ktoś z psem, ktoś z wózkiem, ktoś będzie biegał.

I łapię się na tym, co o mnie myślą. Że jakiś kolejny influencer od siedmiu boleści, albo TikToker, choć nim nie jestem.

Więc jadę 20 kilometrów za miasto. Tam gdzie nikogo nie ma. Tam gdzie Lucky wariuje ze szczęścia od feerii zapachów i gdzie nie ma wiatru, bo drzewa go skutecznie tłumią, więc mikrofon słyszy mnie, a nie szum.

Tam włączam kamerę i mówię.

To jest moje sanktuarium. Twierdza. Własna kraina. Szukam jeszcze nazwy, żadne z tych mi nie pasuje. Sanktuarium brzmi zbyt religijnie. Twierdza zbyt defensywnie.

Może po prostu „Moje miejsce”. (napisz w komentarzu swoją propozycję)

Vlog to medium introwertyka

Tu jest rzecz, której nie powiedziałem we vlogu, bo dotarło do mnie dopiero po nagraniu.

Brzmi jak paradoks.

Vlog kojarzy się z ekstrawertycznym TikTokerem, który tańczy do kamery na ulicy.

A ja przecież siedzę w lesie i gadam tylko do siebie. (nie licząc Luckiego)

I to działa lepiej niż jakakolwiek forma, którą próbowałem przez 10 lat tworzenia.

Vlog jest asymetryczny. Ty mówisz, a ludzie słuchają wtedy, kiedy chcą.

Nie widzisz ich twarzy, nie negocjujesz uwagi, nikt Ci nie przerywa.

Nie ma small talku, nie ma networkingu, nie ma sceny.

Mówisz raz, montujesz, publikujesz.

Dalsza rozmowa, jeśli w ogóle, dzieje się w komentarzach, na Twoich warunkach.

Dla mnie, introwertyka, który po wystąpieniu publicznym potrzebuje 2 dni ciszy, żeby dojść do siebie - vlog jest formą, w której naprawdę mogę pracować.

Las dokłada do tego coś jeszcze.

Nie tylko chowa mnie przed cudzymi spojrzeniami. On wycisza moją głowę. Jadę tam zmęczony, wracam z nagraniem i z energią, której nie miałem rano. To nie jest dodatkowy wysiłek.

To jest ładowanie baterii, przy okazji którego powstaje treść.

Jesteś introwertykiem i myślisz, że tworzenie wideo nie jest dla Ciebie?

Może problemem nie jest kamera, tylko brak Twojego miejsca.

Napisz w komentarzu albo w odpowiedzi na tego maila:

• Gdzie jest Twoje miejsce?

• A jeśli jeszcze go nie masz - gdzie zacząłbyś go szukać?

Cały vlog z Luckym, z propozycją konkursu na nazwę tego miejsca (bo “sanktuarium” mnie nie przekonuje) wrzuciłem na YouTube i jako podcast audio na Spotify.

Youtube:

Spotify:

Co jeszcze opublikowałem w tym tygodniu:

Podcast Opowieści z Dobrej Treści - odcinek o tym jak Stowarzyszenie Satori zmienia życie dzieci poprzez naukę karate - podcast, który tworzę dla Fundacji FaniMani:

Podcast Lepiej Teraz - Tadeusz Kościuszko, odcinek 7 - ostatni odcinek z serii biograficznej o Kościuszce. Zamykam wątek, który ciągnąłem przez kilka miesięcy. Na koniec odrobinę się wzruszyłem, ale tego nie wyciąłem:

Kanał Lucky Husky - tu możesz zobaczyć, co ładuje moje baterie:

Jeśli chcesz nagrywać, ale nie wiesz, jak zacząć tworzyć - umów się na 30 minut darmowej rozmowy.

Opowiesz o sobie, ja powiem, czy i jak mogę Ci pomóc.

kontakt@lepiejteraz.pl

Do usłyszenia,

Radek

Zasubskrybuj teraz

Opowiedziałem o tym we vlogu Skąd brać pomysły na podcasty, vlogi i artykuły i za chwilę, pod nim pojawił się komentarz. Widz napisał, że rozpoznał mnie na targach i był zdziwiony, że nie mam ze sobą psa:

Komentarz był celny. Z Luckim prawie się nie rozstaję.

Stał się moją futrzaną wizytówką - ludzie, którzy znają mnie z internetu, spodziewają się, że husky będzie gdzieś w pobliżu.

Zajrzałem na kanał autora komentarza i znalazłem filmy z lasu. Okazało się, że chodzimy po podobnych ścieżkach. Zaproponowałem wspólny spacer po Puszczy Knyszyńskiej. Zgodził się.

Spotkaliśmy się w puszczy i poszliśmy nad malownicze jezioro. Tomek pokazał mi, czym zajmuje się w lesie. Była to tak niezwykła i urzekająca pasja, której sam bym się nigdy nie domyślił. Trzeba to zobaczyć na własne oczy.

Nagrałem ten spacer do puszczy:

Ale ten tekst jest o czymś innym.

Jeśli zastanawiasz się, czy zacząć własny podcast, vlog albo newsletter - zostań jeszcze chwilę. Chcę Ci coś powiedzieć.

Kiedy zaczniesz publikować, przez długi czas będzie cicho. Nikt nie napisze do Ciebie za tydzień. Ani za miesiąc. Prawdopodobnie przez pierwszy rok też nie. To jest najtrudniejszy moment w pracy twórcy.

Tworzysz, wysyłasz w świat i nie wiesz, czy ktokolwiek jest po drugiej stronie.

Właśnie w tym miejscu większość rezygnuje.

Statystyki podcastingu są bezlitosne:

47% twórców poddaje się po 3-cim odcinku.

Barierę 10-tego nagrania przebija tylko co 10-ty projekt.

Przez to 85% kanałów w sieci to „cyfrowe duchy”.

Jednak publikacja 21-ego odcinka premiuje Cię wejściem do elitarnego 1% najtrwalszych twórców świata.

W świecie audio przetrwanie jest po prostu znacznie rzadszą kompetencją niż samo posiadanie mikrofonu.

Ale jeśli wytrwasz, zdarzy się coś, czego wcześniej nie potrafiłeś przewidzieć.

Pojawi się pierwszy człowiek, który naprawdę Cię przeczyta, obejrzy albo wysłucha. I napisze.

Nie tłum, ale jedna osoba. Potem druga. Potem kolejna.

Co się wtedy zadzieje?

Przestajesz być sam.

Do tego momentu siedziałeś z mikrofonem lub klawiaturą w pokoju, rozmawiałeś ze ścianą i sprawdzałeś odsłony.

Teraz po drugiej stronie jest konkretny człowiek, który rozumie, jak myślisz.

Potrafi wskazać moment w Twoim odcinku, który go zatrzymał. Komentuje sensownie, bo zna kontekst.

Zaczynasz poznawać pasje, o których wcześniej nic nie wiedziałeś.

Twoi odbiorcy przychodzą ze swoim światem.

Jeden zna się na ptakach, inny na naprawie starych aparatów, ktoś jeszcze od 20 lat pracuje z końmi. Każda taka znajomość otwiera Ci drzwi do dziedziny, którą sam byś pewnie ominął.

Dla mnie lasy wokół Białegostoku przez 10 lat wyglądały tak samo. Po jednym spacerze z Tomkiem zaczęły wyglądać inaczej.

Wychodzisz z własnej bańki. Nawet jeśli nie używasz mediów społecznościowych, a ja nie używam, czytasz podobne książki, słuchasz podobnych podcastów, spotykasz podobnych ludzi.

Twórczość w sieci przyciąga osoby, których normalnie nigdy byś nie poznał. Dzięki temu zaczynasz widzieć swój świat oczami innych. Dostajesz lustro, którego nigdzie nie kupisz.

Kiedy ktoś słucha Cię uważnie przez dłuższy czas, widzi w Twoich treściach rzeczy, których Ty sam nie zauważasz.

Wie, która Twoja teza się sprawdziła, a która okazała się słabsza. Potrafi pokazać, gdzie Twoja myśl zaniosła go dalej, niż sam przewidziałeś.

Twoja mapa ludzi rośnie. Nie w liczbach, bo nie o to tu chodzi. Rośnie w głębi.

Każda taka znajomość to ktoś, kto pozna Cię zanim się spotkacie, i z kim od razu możesz rozmawiać o rzeczach dla Was ciekawych.

Tomek nigdy by nie napisał tego komentarza, gdybym 10 lat temu nie nagrał pierwszego odcinka „Lepiej Teraz”.

Nie byłoby kanału na YouTube, vloga z targów i nie byłoby komentarza.

To działa tylko w jedną stronę.

Najpierw publikujesz.

Potem, po długim czasie, pojawiają się ludzie.

Tu nie ma drogi na skróty.

Jeśli zastanawiasz się, czy warto zacząć tworzyć i publikować- zacznij dziś.

Nie dla odbiorców, których jeszcze nie masz.

Zacznij dla tego jednego człowieka, który za 5 lat zostawi komentarz pod Twoim filmem i zaprosi Cię w miejsce, którego sam nigdy byś nie znalazł.

Jeśli czujesz, że masz coś do powiedzenia, ale nie wiesz, od czego zacząć

- napisz na kontakt@lepiejteraz.pl.

Opowiedz o sobie, ja powiem, czy i jak mogę Ci pomóc.

Zasubskrybuj teraz

W środę po sesji coachingowej klient rzucił zdanie, które zapamiętałem.

2 dni później stało się szkieletem vloga.

I nie był to pierwszy raz.

Kiedy ktoś pyta mnie, skąd biorę pomysły na 420 odcinków podcastu, na teksty tutaj, na wideo nagrania z lasu - zawsze odpowiadam to samo.

Rzadko wymyślam je sam.

Tematy przychodzą od innych ludzi

Od klientów w coachingu.

Od słuchaczy, którzy piszą mi maila po odcinku.

Od znajomych, z którymi gadam przy kawie.

Od gości, którzy w połowie wywiadu mówią coś tak dobrego, że chcę o tym nagrać osobny odcinek.

Siedzenie nad niezapisaną stroną i próba wyduszenia z siebie pomysłu to dla mnie najbardziej jałowa praca, jaką znam. Rozmowa robi to wszystko za mnie.

Podam konkret.

Kilka tygodni temu nagrałem rozmowę z Bartoszem Adamiakiem, twórcą Preppers Podcast.

Miałem w głowie jeden odcinek o przygotowaniu na trudne czasy.

W połowie rozmowy zacząłem zapisywać kolejne tematy, które same się otwierały.

Wyszło ich 5.

Jedna rozmowa odsłoniła 15 bram, o których nie wiedziałem, że istnieją.

Druga osoba mówi coś, czego sam bym nigdy nie powiedział.

Zadaje pytanie, które zmusza mnie do myślenia inaczej.

Używa słowa, które okazuje się osią całego odcinka.

Pokazuje problem, który jest dla mnie niewidoczny, bo stoję w nim po kolana.

Co opublikowałem w tym tygodniu

Nagrałem nowego vloga na kanał Radek Budnicki,:

Wersja audio poszła do podcastu pod tą samą nazwą:

Tym razem wyszedłem z inną metodą znajdowania tematów.

Nie z rozmowy, ale z 2 godzin chodzenia po Targach Książki.

Opowiadam, jak przy jednym stoisku poznałem autora, który prawdopodobnie będzie moim kolejnym gościem, i jak ciekawość - zwykła, dziecięca ciekawość - działa dla mnie jako silnik pomysłów mocniej niż jakakolwiek technika produktywności.

Jeśli rozmowy to jedna droga, targi książki - to zupełnie inna.

Obie prowadzą w to samo miejsce.

Do pomysłu, na który sam bym nie wpadł.

Co mnie zainspirowało

Z targów wróciłem z dwiema książkami.

Jedna to “Polski poradnik kryzysowy” Norberta Grzegorza Kościeszy.

Druga to “Stoicyzm praktyczny” Grzegorza Żochowskiego - miałem wrażenie, że przeczytałem już wszystko, co napisano w Polsce na ten temat.

Okazuje się, że nie.

Ale większą inspiracją niż same książki była sama rozmowa z autorami.

Dwóch nieznanych mi wcześniej ludzi, którzy w ciągu 10 minut zrzucili mi do głowy więcej paliwa niż niejeden wieczór z notatnikiem.

Z trasy

Dziś rano znowu poszliśmy z Luckim do puszczy. Chłodno, cicho, żadnego ruchu.

Myślałem o tym, że wiele moich odcinków zaczęło się od czyjegoś zdania, nie od mojego pomysłu.

To uwalnia.

Nie muszę być kreatywnym geniuszem.

Muszę słuchać.

Kiedy tylko zaczynam traktować każde spotkanie jako potencjalny początek nowego tematu - a nie jako rozrywkę albo obowiązek - pomysły przestają być problemem.

Nad czym pracuję

Umówiłem się z Norbertem Kościeszą na wywiad w lesie. Ja, on i Lucky.

Porozmawiamy o sztuce przetrwania, ale też - zgaduję - o znacznie szerszych rzeczach.

Data jeszcze nieznana, ale obaj mieszkamy na Podlasiu, więc to tylko kwestia kilku tygodni.

Zapisuję sobie notatki z tego, co chcę go zapytać. I już teraz wiem, że połowa tych pytań zmieni się w trakcie samej rozmowy, bo to, co powie mi Norbert, otworzy nowe kierunki. Zawsze tak jest.

Na koniec

Jeśli nosisz w sobie temat, o którym chciałbyś porozmawiać - napisz do mnie.

Czasem jedno zdanie staje się pytaniem, które zadaję komuś innemu, które staje się odcinkiem, który potem ktoś inny komentuje, a z tego komentarza wychodzi kolejny temat. Tak to u mnie działa od ponad 10 lat.

A jeśli sam chcesz zacząć tworzyć podcast, vlog albo newsletter i nie wiesz, od czego zacząć - umów się ze mną na darmową konsultację.

Napisz na kontakt@lepiejteraz.pl.

Porozmawiamy 30 min i być może z tej rozmowy wyjdzie Twój pierwszy temat.

Tak jak u mnie zawsze wychodzi.

Dobrego dnia,

Radek

Zasubskrybuj teraz

W 2024 roku Oxford University Press ogłosił słowo roku:

BRAIN ROT (po polsku: gnicie mózgu).

Użycie tego terminu w angielskim internecie wzrosło o 230% rok do roku (źródło).

Po raz pierwszy użył go Henry David Thoreau w “Walden” już w 1854 roku.

Martwił się wtedy jakością życia umysłowego ludzi.

Dziś jego słowo odkurzają neurobiolodzy, bo pojawiały się twarde dane.

W 2004 roku Gloria Mark, profesorka z University of California, zmierzyła, jak długo przeciętna osoba utrzymuje skupienie na jednym zadaniu przed ekranem.

Wyszło 2,5 minuty.

Dwie dekady później powtórzyła pomiar.

Wynik: 47 sekund (APA).

Ze 150 do 47 sekund. Taki był pomiar.

Co TikTok robi naszej głowie

Naukowcy z Uniwersytetu Zhejiang posadzili 30 osób pod skaner fMRI i pokazali im TikToka.

Aktywowały się dokładnie te same obszary mózgu, które aktywują narkotyki:

• brzuszne pole nakrywki,

• układ nagrody,

• dopamina (NeuroImage, 2021).

Mechanizm jest prosty. Każdy przewinięcie ekranu to potencjalna nagroda.

Mózg nie wie, co dostanie:

• śmiech,

• wzruszenie,

• oburzenie,

• szok.

To ten sam mechanizm co w automatach do gier.

Tylko w kasynie wiesz, że jesteś w kasynie.

Moja rada. Ewakuuj się stamtąd, póki możesz!

Twórcy, którzy porzucili rolki i media społecznościowe:

Matt D’Avella to reżyser dokumentu “Minimalism” na Netflixie:

W 2019 roku usunął aplikacje social mediów z telefonu na 30 dni (film powyżej).

Zadał sobie jedno pytanie:

“Dlaczego spędzam tyle czasu w social mediach, skoro sercem tego, co robię, jest robienie filmów?”.

Efekt?

W tym samym miesiącu, w którym odciął się od rolek, zobaczył wykładniczy wzrost subskrybentów swojego kanału YouTube. Kanału, na którym publikuje długie, spokojne filmy.

Dziś ma ich 4 miliony subskrybentów.

Drugi przykład jest mniej znany, ale ma twardsze liczby.

Alexander Lewis, copywriter freelancer, przestał używać social mediów na rok. Jako eksperyment.

Po 12 miesiącach porównał dane (pełny case):

Pisał, zamiast postować. Rozwijał swoją stronę, zamiast karmić cudzy algorytm.

7 dni

W listopadzie 2025 roku zespół badaczy z Harvard Medical School opublikował w JAMA Network Open największe dotychczas badanie nad porzuceniem social mediów.

373 osoby i tydzień bez scrollowania.

Wyniki po 7 dniach (źródło):

Siedem dni.

Badacze dodali jednak uczciwy niuans: część uczestników przeniosła uwagę na inne aplikacje, a samotność nie zmalała.

Detoks sam w sobie nie wystarczy. Potrzebujesz czegoś, co wypełni puste miejsce.

Co zamiast rolek

Tu zaczyna się moja rola.

Nie wystarczy odciąć. Trzeba coś w to miejsce zasadzić.

Z historii osób, które publicznie opisały swoje wyjście z TikToka, Reels i Shortów, najczęściej powtarzają się 3 zajęcia zastępcze:

Najciekawsze jest to trzecie.

Kiedy zaczynasz tworzyć, przestajesz konsumować.

Nie masz już czasu na cudzą dopaminę, bo budujesz własną: powoli, w swoim tempie i niepowtarzalnym stylu.

Slow content to jest:

• Podcast, którego słuchasz od deski do deski.

• Długi vlog, którego nikt nie pociął pod algorytm.

• Newsletter, który piszesz raz w tygodniu, bo masz coś do powiedzenia.

• Książka, która leży na stoliku.

• I własna twórczość, nawet najprostsza.

Telefon, kamera na Ciebie lub przed siebie i parę zdań o tym, co myślisz.

O tym właśnie nagrałem niedawno 20-minutowy vlog z mojego spaceru z Luckym.

Proponuję w nim 7 dniowy eksperyment, gdzie zrobisz coś innego, zamiast scrollowania.

Możesz go obejrzeć na YouTube albo posłuchać jako odcinek podcastu na Spotify:

Vlog:

Podcast:

Chcesz stworzyć coś swojego?

Jeżeli po tym tekście i vlogu pomyślisz, że chcesz nie tylko odciąć rolki, ale też zacząć tworzyć coś swojego - podcast, vlog, newsletter, blog na Substacku - mogę Ci pomóc wystartować.

Prowadzę warsztaty tworzenia treści oraz sesje coachingowe 1 na 1 dla osób, które wiedzą, że chcą, ale nie wiedzą od czego zacząć. Pierwsza konsultacja jest bezpłatna.

Nie sprzedaję detoksu. Pokazuję narzędzia do budowania „własnej ziemi”:

kanałów, na których to Ty decydujesz, co się dzieje, a nie cudzy algorytm.

Pisz na: kontakt@lepiejteraz.pl

Zasubskrybuj teraz

Spokojnie. Za chwilę zrozumiesz do czego zmierzam.

Wczoraj rano na spacerze z Luckim włączyłem kamerę.

Nie miałem planu ani tematu.

Po prostu zacząłem mówić, jakbym spotkał starego kumpla, którego dawno nie widziałem.

Zachciałem mu opowiedzieć, co u mnie słychać.

20 minut później wróciłem do domu lżejszy. Nie dlatego, że nagrałem coś genialnego.

Dlatego, że przez te 20 minut nie myślałem o lękach ani niespełnionych marzeniach.

Tylko ja, Lucky, kamera i jakiś niewidzialny przyjaciel po drugiej stronie.

Problem, którego nie nazywamy

Większość z nas chodzi z głową pełną hałasu.

Listy rzeczy do zrobienia, lęk o przyszłość, rozpamiętywanie porażek.

Wiesz, o czym mówię, bo właśnie to budzi Cię o 3 w nocy.

Eksperci doradzają ekspresywne pisanie, dziennik, rozmowę z terapeutą.

Te metody świetnie działają.

Ja odkryłem jeszcze jedną.

Kamera. Albo mikrofon. Cokolwiek, co słucha bez oceniania.

Odkryłem to przypadkiem

Przez lata nagrałem ponad 600 odcinków różnych podcastów i w którymś momencie zauważyłem, że po nagraniu czuję się jakoś lżej.

Spokojniej.

Myślałem, że to zwykła satysfakcja z wykonanej pracy. Ale to coś innego.

Kiedy mówisz do kamery jak do przyjaciela, Twój mózg przestaje być sędzią. Przestaje analizować, układać, cenzurować. Zaczyna po prostu opowiadać.

A opowiadanie to najstarsza forma porządkowania świata, jaką znamy. Starsza niż pismo, starsza niż wszystko, co wymyśliliśmy, żeby radzić sobie z chaosem.

Mikrofon nie ocenia.

Obiektyw nie przerywa.

Masz przed sobą cierpliwego słuchacza, który nie powie „dość”.

Najważniejsza lekcja

Gdy przychodzi decyzja o publikacji, większość ludzi się blokuje:

Co, jeśli wyjdzie słabe?

Co, jeśli ktoś to zobaczy?

A jeśli się wygłupię?

Jest rozwiązanie.

Nagraj i zostaw to w spokoju!

Później zdecydujesz: skasować, wyciąć połowę, opublikować.

To nie ma znaczenia, bo wartość nie leży w pliku, tylko w procesie.

Kiedy dajesz sobie pozwolenie, żeby nic z tym nie robić, znika presja bycia interesującym, mądrym, czy na siłę dowcipnym. Zostajesz tylko Ty i Twój niewidzialny kumpel.

Jak zacząć

Wystarczy telefon. Nagranie głosu, selfie z przedniej kamerki, cokolwiek.

Wyjdź na spacer gdzieś, gdzie nie musisz się tłumaczyć, co robisz.

Włącz nagrywanie i zacznij mówić.

Zasada jest jedna:

Mów tak, jakbyś rozmawiał z kimś, kto Cię lubi.

Nie z publicznością, ale z jedną konkretną osobą, która daje Ci znać, że słucha.

Opowiedz jej, jaki miałeś tydzień.

Co Cię zdenerwowało, zaskoczyło, rozbawiło.

Bez struktury i pointy.

Po kilku minutach zauważysz coś dziwnego. Głos zwolni. Oddech się pogłębi.

Zdania zaczną się układać same, bez Twojego wewnętrznego redaktora.

To jest ten moment.

Bonus, o którym mało kto mówi

Jeśli samo nagrywanie jest oczyszczające, to cały proces twórczy wokół nagrania jest terapią długoterminową.

Siadasz wieczorem do przesłuchania tego, co nagrałeś w ciągu dnia.

Wycinasz ciszę, powtórzenia, miejsca, gdzie się zgubiłeś.

Szukasz tego jednego zdania, które warto zostawić.

Przesuwasz klipy, dokładasz muzykę, równasz dźwięk.

Przez ten cały czas Twoja głowa jest zajęta konkretem.

Nie lękami, czy rozpamiętywaniem.

Jest zajęta rzemiosłem.

Potem wymyślasz tytuł. Piszesz opis. Wybierasz miniaturkę.

Zastanawiasz się, o czym nagrasz następnym razem, bo pomysł sam się podsuwa.

To wszystko są drobne, konkretne decyzje. A drobne, konkretne decyzje są lekiem na większość egzystencjalnego szumu w głowie.

Psychologowie nazywają to stanem przepływu. Ja to nazywam po prostu spokojem.

Trochę jak praca w ogrodzie - nic wielkiego, ale po godzinie jesteś innym człowiekiem.

Dlatego kiedy ktoś mnie pyta, co robię na stres, nie odpowiadam „medytacja” ani „bieganie”.

Odpowiadam:

-Tworzenie!

Wymyślam, planuję, nagrywam, montuję, publikuję i planuję następne. I tak w kółko.

To sposób na życie, w którym głowa ma się czym zająć zamiast samą sobą.

Podsumowując

Nie musisz mieć nic do powiedzenia. Wystarczy, że masz ochotę się wygadać.

Reszta przychodzi sama.

A jeśli z tego wyjdzie kiedyś podcast, artykuł czy vlog, to bonus. Bo prawdziwa robota już się zrobiła w momencie, kiedy dałeś wyjść na zewnątrz temu, co siedziało w Twojej głowie.

Co ostatnio stworzyłem:

🎙️ Lepiej Teraz — kolejny odcinek serii o Tadeuszu Kościuszce. Postać, która wciąga mnie coraz głębiej.

🎙️ Opowieści z Dobrej Treści — wywiad z rodzicami, którzy sami stworzyli szkołę dla swoich autystycznych dzieci. Podcast, który prowadzę dla Fundacji FaniMani.

🎥 Lucky Husky — historia z kleszczem. Vlog z Luckim na pierwszym planie.

🎙️ Radek Budnicki — nowość w moim katalogu. Luźniejsze lekcje, osobiste refleksje i okazjonalne wywiady.

Jeśli próbujesz znaleźć swój sposób na tworzenie, ale ciągle coś Cię blokuje, możemy o tym pogadać.

Prowadzę sesje coachingowe 1:1 dla twórców i ludzi, którzy chcą nimi zostać.

Napisz na kontakt@lepiejteraz.pl

Zasubskrybuj teraz

Zanim przewiniesz dalej - mam jedno pytanie:

Nie pytam bez powodu.

Karate mi się znudziło - poszedłem na kung fu.

Kung fu mi się znudziło - poszedłem na aikido.

Potem krav maga.

Potem coś innego.

Z pracą było tak samo.

Na studiach roznosiłem ulotki ze zdjęciami pięknych kobiet i kontaktem do nich (to było wieki przed Tinderem) a ta kariera trwała pół dnia, do momentu schwytania przez hotelowych ochroniarzy.

Potem myłem szklane kopuły na Hotelu Sobieski.

Malowałem sufity w Notting Hill na jeden kolor.

Rozwoziłem rowerem kanapki po Wimbledonie.

Gdy założyłem garnitur, zostałem:

account managerem w agencji reklamowej,

kierowcą attache wojskowego ambasady pewnego kraju z Bliskiego Wschodu,

przedstawicielem handlowym w branży IT,

poszukiwaczem działek pod Biedronki,

prezesem zarządu niewielkiej spółki

dyrektorem firmy od kart “benefitowych”,

dyrektorem firmy z branży finansowej,

dyrektorem klubu fitness.

Od razu przypomina mi się kultowy cytat z polskiej komedii "Poszukiwany, poszukiwana" (1972) w reżyserii Stanisława Barei:

„Mój mąż?

Mąż jest z zawodu dyrektorem”

Nie wszystko jestem w stanie sobie przypomnieć, ale nie żartuję. I szczerze mówiąc, sam nie wierzę, że to jedno CV.

A potem, w maju 2016 roku, włączyłem mikrofon i nagrałem pierwszy odcinek podcastu “Lepiej Teraz”.

Fot: Patrick Ney w trakcie wywiadu do Lepiej Teraz (Warszawa, 2016 r.)

Od tego czasu nagrałem ich ponad 420.

Gdzieś po drodze doszedł:

Podcast o pieniądzach:

Potem pierwszy w Polsce podcast samorządowy:

Podcast o pomaganiu:

Kanał YouTube z moim psem husky:

Ten newsletter Porannik.

A ostatnio vlog, na których gadam do kamery na spacerach:

Normalny człowiek wybiera jedną rzecz i zbiera owoce specjalizacji.

A ja co jakiś czas zmieniam temat jak Lucky zmienia ulubione miejsce do spania. I przez lata myślałem, że coś jest ze mną nie tak.

Znasz to uczucie, gdy ktoś pyta “czym się właściwie zajmujesz?”, a Ty potrzebujesz 3 minut na odpowiedź?

Bo właśnie kończysz kurs z email marketingu, a zamiast go wdrożyć, fascynujesz się biografią Juliusza Cezara?

Mam dobrą wiadomość. Nie musisz się z tym walczyć.

Ekosystem, nie chaos

W pewnym momencie przestałem patrzeć na swoje projekty jako na dowód rozproszenia i zacząłem widzieć w nich system.

1. Podcast “Lepiej Teraz” - to, co mnie fascynuje.

2. Podcast „Opowieści z Dobrej Treści” - ludzie zmieniający kawałek świata.

3. Artykuły na Porannik.pl - głębsza refleksja.

4. Vlogi z Luckim - cisza i natura.

5. Vlogi “gadane” na kanale Radek Budnicki - osobiste przemyślenia na spacerze.

To nie jest 5 projektów. To jeden świat, pokazywany z różnych stron.

I to jest coś, czego żaden specjalista od jednej dziedziny nie zrobi - bo nie ma tych połączeń.

1. Historia i rozwój osobisty?

   Stąd seria biograficzna o Kościuszce i wielu innych inspirujących osobach.

2. Spacery z psem i refleksja?

   Stąd vlogi Lucky Husky.

3. Potrzeba rozmowy z ludźmi, którzy zmieniają świat na lepsze?

   Stąd “Opowieści z Dobrej Treści”.

Te połączenia nie powstają z planu. Powstają z ciekawości.

3 rzeczy, które Ci pomogą:

1. Myśl w cyklach, nie w zobowiązaniach na całe życie.

“To jest mój temat na najbliższe 2-3 miesiące. Może dłużej, jeszcze nie wiem.”

Nagrywasz serię, piszesz kilka tekstów i ruszasz dalej bez wyrzutów sumienia.

2. Buduj ekosystem, nie projekty.

Potrzebujesz jednej narracji:

“Jestem człowiekiem, który eksploruje życie i potrafi o tym opowiedzieć.”

Podcast, vlog, artykuł - to tylko różne obiektywy tego samego aparatu.

3. Zostawiaj ślady, nie arcydzieła.

Nie da się przewidzieć, który odcinek odpali. Ale żaden nie odpali, jeśli go nie nagrasz. Odpuszczaj bez wyrzutów sumienia. Nie każdy projekt musi trwać wiecznie. Niektóre istnieją po to, żebyś nauczył się czegoś, co przyda się w następnym.

Obejrzyj i posłuchaj:

Nagrałem o tym vlog - gadam do kamery idąc z Luckim po puszczy i w drodze do domu. Opowiadam o tym, jak przestałem walczyć ze swoimi “robakami w tyłku” i co z tego wynikło:

A teraz Twoja kolej. Napisz w komentarzu:

1. Ile zawodów, pasji albo hobby przeżyłeś?

2. Który był najdziwniejszy?

Chcę zobaczyć, czy ktoś pobije moją listę (ostrzegam - będzie ciężko, bo mam jeszcze kilka, których nie odważyłem się tu wpisać).

A jeśli czujesz, że masz za dużo pomysłów i za mało systemu, żeby je ogarnąć - chętnie o tym pogadam. Pierwsza konsultacja jest darmowa.

kontakt@lepiejteraz.pl

Do usłyszenia

Radek

Zasubskrybuj teraz

Przez całe życie nienawidziłem wczesnego wstawania i 5-tej rano.

Serio. Poranek był dla mnie wrogiem.

Tak nie lubiłem porannego wstawania, że wymyśliłem nawet dla niego nieprzyjemny zapach.

Serio :)

Budzik brzmiał jak wyrok.

Ciepła kołdra była argumentem nie do pobicia.

Świat za oknem był zupełnie zbędny.

W “warszawskich czasach” wstawałem późno, biegłem do metra, kupowałem kawę w McDonaldzie w podziemiach Dworca Centralnego. Ale jej nie czułem, bo nie byłem jeszcze przytomny.

Wpadałem na zebranie, które mogło być zwykłym grupowym mailem. Poranek był czymś, przez co trzeba było przebrnąć.

W końcu zacząłem szukać sposobu na polubienie wczesnego wstawania, w książkach i podcastach.

W “Autobiografii” Benjamina Franklina poznałem rutynę dnia mojego ulubionego polimaty.

Odcinek podcastu Andrew Hubermana pt. Master Your Sleep & Be More Alert When Awake uświadomił mi, jak można ulepszyć nasze poranki.

Kiedy budzik przestaje być budzikiem

Jednak pewnego dnia w moim życiu pojawił się ktoś, kto wszystko zmienił.

Srebrne futro. Cztery łapy. Czarny nosek. Niebieskie oko (dokładnie jedno). I absolutnie zero zrozumienia dla mojej awersji do wczesnego wstawania.

Ten ktoś nie pyta, czy mam nastrój.

Nie negocjuje.

Nie czeka, aż dopełnię swój poranny rytuał sprawdzania maili.

O 5:00 jest przy mnie i patrzy wzrokiem, który mówi:

Łysy! Wiesz, co masz robić!

Wiem! Więc wstaję.

Nie dlatego, że jestem niezwykle zdyscyplinowany. Bynajmniej.

Wstaję, bo ktoś na mnie liczy. I ten ktoś nie rozumie słowa „później”.

Rodzice znają ten rodzaj obowiązku, który nie dopuszcza negocjacji. Ale z dziećmi w końcu można dogadać harmonogram. Z psem już gorzej.

Stoicy i wczesne wstawanie

To, co mnie uderzyło, gdy sięgnąłem do “Rozmyślań” Marka Aureliusza, to fakt, że on też miał z tym problem.

Cesarz, który przewodził imperium, wprost przyznawał, że kusi go, żeby leżeć w wygodnym łożu.

I sam siebie pytał: po co wstaję?

By za chwilę sobie odpowiedzieć:

„O świcie, gdy masz trudności z wstaniem z łóżka, powiedz sobie: muszę wstać do pracy - jako człowiek.

Co mam do narzekania, jeśli idę robić to, do czego zostałem stworzony?"

Mój cel waży 30 kg, ma futro i dużo “gada”.

Jest też różnica między wstawaniem dla siebie a wstawaniem dla kogoś.

Dla siebie zawsze można znaleźć powód, żeby poczekać:

„Jeszcze 5 minut.”

„Dziś zrobię wyjątek.”

Znam to. Przez lata tak funkcjonowałem.

Seneka pisał, że wolność nie polega na robieniu tego, co chcemy, lecz na robieniu tego, co powinniśmy, i znajdowaniu w tym spokoju.

Przez długi czas myślałem, że to brzmi jak racjonalizacja cierpienia. Teraz rozumiem, że obowiązek podjęty świadomie przestaje być jarzmem.

Czego nie doceniamy o 5:00 rano

Jest coś, czego nie spodziewałem się w porannym rytuale z psem.

Cisza.

Moje osiedle o 5:00 jest puste, trochę nocne, ale już lekko rozjaśnione.

Te 30 minut z Luckym rano to jedyne w ciągu dnia chwile absolutnej obecności.

Nie zakładam słuchawek.

Nie sprawdzam telefonu.

Tylko bloki z wielkiej płyty, pies i mój własny oddech. I zimowy wschód słońca, który powoli barwi niebo nad osiedlem na odcień, dla którego nie ma dobrej nazwy w żadnym języku.

Nagrałem to sportową kamerą:

Jeśli nie wierzysz, że coś takiego można przeżyć wśród blokowisk o świcie - zapraszam na mój kanał Lucky Husky.

Obejrzyj wieczorem, kiedy skończy Ci się dzień.

A przy okazji! Od kiedy wychodzę z Luckym o 5:00, zasypiam jak kamień o 22:00.

Poranne światło reguluje rytm dobowy lepiej niż jakikolwiek suplement. Nie musisz mi wierzyć na słowo. Spróbuj sam.

Lubię to, co robię

Brzmi banalnie? Może.

Ale przez lata pracowałem dla kogoś, tylko po to, żeby zarobić na czynsz i ciągle czekałem na piątek.

Teraz jest inaczej.

Nagrywam podcasty, występuję, prowadzę warsztaty, piszę artykuły i scenariusze, rozmawiam z ludźmi, którzy chcą zmienić swoje życie.

I to nie tylko dlatego, że „mi się tak podoba”.

Budzę się o 4:50 i nie potrzebuję budzika, bo mój mózg już kombinuje, co dziś nagram, o czym napiszę, z kim porozmawiam i gdzie wystąpię.

Lucky mnie dobudza, jasne.

Ale prawda jest taka, że i bez niego bym wstał.

Najlepszy powód, żeby wcześnie wstać

To jest chyba najbardziej niedoceniany powód wczesnego wstawania.

Po prostu: rób coś, czego nie możesz się doczekać. Reszta sama się ułoży.

Nie kontroluję pogody za oknem.

Nie kontroluję tego, co dziś przyniesie dzień.

Ale kontroluję to, czy wstanę i czy będę tym, za kogo się uważam, kiedy nikt nie patrzy.

Lucky będzie mnie rano lizał po łysinie. Mam nadzieję, że jak najdłużej.

Ale nawet gdyby tego nie robił, i tak wstawałbym wcześnie.

Bo w końcu mam po co.

Dobrego dnia i wczesnego wstawania!

Radek

P.S. Wczoraj w lesie nagrałem vlog pt. “Ulepszyłem protokół Hubermana i uwielbiam wstawać o 5:00”

Jeśli podobają Ci się moje treści, kliknij przycisk poniżej:

Zasubskrybuj teraz

Nie sprawdzam telefonu.

Nie zaparzam kawy.

Nie otwieram laptopa.

Zakładam spodnie, buty, kurtkę. Chwytam smycz. Lucky już stoi przy drzwiach.

Wychodzimy.

Miasto jeszcze śpi. Ulice są puste. Ale ptaki już nie śpią - o tej porze roku ich koncert na osiedlu jest tak głośny, że zagłusza myśli.

Mój pies nie sprawdza powiadomień. Nie zastanawia się, czy powinien nagrać stories z tego spaceru. Idzie przed siebie, zatrzymuje się przy każdym interesującym zapachu i jest całkowicie obecny.

To mój najlepszy nauczyciel uważności.

Wsiadamy do auta i jedziemy 20 km za miasto, w kierunku puszczy. Idziemy przez las albo wzdłuż rzeki. Czasem godzinę. Czasem dwie. Nie mam planu trasy. Lucky wybiera.

W kieszeni mam małą kamerę. Nagrywam to, co widzę przed sobą. Świt przebijający się przez drzewa. Śpiewające ptaki na gałęziach. Lucky biegnący przed siebie.

Rejestruję to bez komentarza. Tylko to co słychać.

Nazywam to “cichym vlogiem”, w którym mój husky jest gwiazdą, a ja jestem tylko człowiekiem ze smyczą i kamerą. Vlog Lucky Husky to jeden z moich 3 kanałów na YouTube i jedyna przestrzeń, w której celowo mało mówię.

O tym rodzaju vlogowania piszę więcej w poniższym artykule:

O 9:00 wracam do domu. Dopiero teraz zaparzam kawę.

Lucky zasypia pod fotelem. Ja siadam do pisania. Pierwsze pół godziny po spacerze należy do Notatnika na moim MacBook-u.

Czasem wychodzi z tego artykuł na Porannika.

Czasem scenariusz odcinka podcastu.

Czasem 3 zdania, które nigdy nie ujrzą światła dziennego.

I to jest ok, bo to nie wyścig, tylko rytuał myślenia.

Około 12:00 siadam do mikrofonu.

Raz w tygodniu, czasami rzadziej nagrywam odcinek podcastu Lepiej Teraz. Robię to od 2016 roku. Mam tam już 420 odcinków:

• Solowe refleksje,

• Biografie znanych osób, które zmieniły moje myślenie,

• Okazjonalne rozmowy z ludźmi, których podziwiam.

Nigdy nie nagrywałem „bo algorytm wymaga regularności”.

Nagrywam, gdy mam coś do powiedzenia.

Gdy temat dojrzał.

Gdy czuję, że mogę dać słuchaczowi coś, co jest warte jego 30 minut.

A najchętniej, gdy temat nie może opuścić mojej głowy i staje się obsesją. Wiem, że dla innych może być nieciekawy, ale tak bardzo mnie wciągnął, że mam ochotę się nim podzielić ze wszystkimi.

Tak było np. z powieścią „Medicus” Noah Gordona. Napisałem o niej 4 artykuły i nagrałem 2 podcasty.

Dlaczego tworzę slow content?

Czasem nagrywam dwa odcinki podcastu w tygodniu. Czasem jeden co dwa tygodnie.

Nie tworzę rolek ani shortów.

I to jest mój model. Nazywam go Slow Content:

Podcasty, vlogi, artykuły: treści, które wymagają uwagi i oddają ją z nawiązką. Przeciwieństwo piętnastosekundowych klipów robionych pod algorytm.

Nie produkuję treści. Tworzę je.

Różnica brzmi subtelnie, ale jest fundamentalna.

Produkcja to fabryka: więcej, szybciej, taniej.

Tworzenie to rzemiosło: głębiej, wolniej, lepiej.

Więcej o slow content napisałem tutaj:

O 14:00 mam sesję coachingową.

Jedna godzina, jeden człowiek, i jedno pytanie, które zmienia perspektywę. Przychodzą do mnie ludzie, którzy utknęli:

• Menedżerowie, którzy po 20 latach w korporacji budzą się z pytaniem: „Czy to naprawdę moje życie?”

• Twórcy, którzy chcą nagrywać podcast, ale boją się swojego głosu.

• Ludzie, którzy wiedzą, że chcą czegoś innego, ale nie potrafią tego nazwać.

Nie daję im odpowiedzi. Zadaję im trudne pytania.

Bo odpowiedzi mają w sobie. Potrzebują tylko kogoś, kto pomoże im je usłyszeć.

Wieczorami często myślę o tym, jak dziwne jest moje życie.

Zarabiam na rozmowach. Na słuchaniu. Na zadawaniu pytań. I na nagrywaniu swoich myśli do mikrofonu.

Nie mam biura. Nie mam szefa. Nie mam grafiku narzuconego przez kogoś innego. Mam mikrofon, kamerę, laptopa, husky’ego i ciszę.

Brzmi jak luksus. Ale to nie spadło z nieba. To wynik decyzji podjętej lata temu:

Chcę tworzyć życie i treści na własnych warunkach!

O 16:00 mam jeszcze dwie rzeczy do zrobienia: zmontować film i napisać fragment artykułu.

Montuję na iPadzie. Leżąc na kanapie. Z Luckym u mego boku.

Nie optymalizuję miniaturek.

Nie analizuję, o której godzinie wrzucić film, żeby algorytm go podbił.

Nie mam strategii hashtagów, bo ich nie używam.

Moja strategia jest prostsza:

1. Stwórz coś wartościowego.

2. Opublikuj.

3. Powtórz.

Nie mam konta na Instagramie, TikToku ani LinkedIn. Nie brakuje mi ich. Tak jak nie brakuje mi budzika.

Publikuję na swoim blogu, nagrywam podcasty, kręcę vlogi.

3 kanały, 3 cele, 0 algorytmów dyktujących, co i kiedy mam powiedzieć.

Ktoś powie: „Ale bez social mediów nikt Cię nie znajdzie!”

Wtedy odpowiem:

Znajdą mnie ci, którzy naprawdę szukają.

I oni są warci więcej niż dziesięć tysięcy scrollujących.

To jest mój dzień.

Nie każdy wygląda tak samo. Czasem jest chaos. Lucky się pochoruje i zostajemy w domu. Czasem nagrywam odcinek 3 razy, bo nie jestem zadowolony z tego, co mówię.

Ale struktura jest zawsze ta sama:

1. Spacer przed świtem,

2. Kawa i pisanie,

3. Tworzenie w skupieniu,

4. Popołudniu ludzie,

5. Wieczorem relaks.

I zero mediów społecznościowych pomiędzy!

Jeśli czytasz to i myślisz: „Fajnie, ale ja nie mogę tak żyć” - to mam dla Ciebie jedno pytanie:

Co Cię powstrzymuje?

Właśnie nagrałem vlog o takim dniu.

Znajdziesz go na kanale @porannikpl na YouTube:

A jeśli chcesz pogadać o tym, jak stworzyć fascynujące i kreatywne życie bez mediów społecznościowych, napisz do mnie na kontakt@lepiejteraz.pl

Zasubskrybuj teraz

Nie musisz być na Instagramie, TikToku ani Twitterze, żeby tworzyć w sieci.

Wystarczy kamera, mikrofon albo klawiatura - i trochę regularności. W tym tygodniu chcę Ci pokazać, jak to wygląda u mnie - bez filtrów i bez strategii w Excelu.

Ostatnio złapałem rytm nagrywania, jakiego nie miałem od dawna. I chciałbym Cię tym zarazić.

Kamera na piersi, Lucky ciągnie na lince do przodu, a ja po prostu idę i nagrywam.

Nie myślę o kadrze, nie poprawiam ujęć.

Włączam i idę.

Może o to chodziło od początku. Edycja też jest prosta - po prostu wycinam niepotrzebne ujęcia, podkładam muzykę i gotowe.

Co stworzyłem / nagrałem / opublikowałem?

Na kanale Lucky Husky w ciągu 3 tygodni opublikowałem 7 nowych vlogów :)

Krótkie, po kilka minut, z muzyką w tle i minimalną narracją.

Cisza, natura, Lucky i nic więcej.

Kanał leżał zaniedbany kilka lat, a teraz wrócił do życia, bo w końcu znalazłem sprzęt, który mi nie przeszkadza w nagrywaniu.

Do mojego autorskiego Podcastu Lepiej Teraz nagrałem 4. odcinek z serii o Tadeuszu Kościuszce:

Premiera jutro (czwartek)!

Jeśli nie słyszałeś wcześniejszych części, poniżej jest część 3:

Kościuszko to postać, do której ciągle wracam - im więcej czytam, tym bardziej mnie fascynuje.

Nagrałem też nowy odcinek Opowieści z Dobrej Treści dla FaniMani:

Jakiś czas temu założyłem i prowadzę podcast Opowieści z Dobrej Treści należący do Fundacji FaniMani.*

Rozmawiam w nim z ludźmi prowadzącymi organizacje, które pomagają innym.

Można te organizacje wspierać poprzez zakupy w sieci, dzięki wtyczce rozszerzeniu - Przypominajka FaniMani.

Robisz zakupy w jednym z 1805 sklepów internetowych i płacisz tyle, co zawsze.

Średnio 2,5% wartości Twoich zakupów trafi do organizacji, którą wybierzesz, zakładając konto na FaniMani.

To nic nie kosztuje i sam z tego korzystam. Za kamerę zapłacisz tyle samo, co normalnie, a i tak spora część jej wartości powędruje np. do potrzebujących karmy zwierząt.

Przedstawiam Wam ostatnią rozmowę z fundacją CAT o wolontariacie i podróżowaniu po świecie (za darmo!) w roli wolontariusza.

Posłuchaj szczerej rozmowy o tym, jak to naprawdę wygląda praca wolontariusza za granicą:

Co mnie ostatnio zainspirowało?

Sam proces powrotu do nagrywania vloga Lucky Husky:

Przez lata myślałem, że muszę mieć lepszy sprzęt, lepszy plan i lepszą strategię.

A wystarczyło kupić małą kamerę DJI Osmo Nano, powiesić ją na szyi (ma silny magnes) i wyjść na spacer. Już wiem, dlaczego przestałem nagrywać poprzednimi kamerami:

- były za ciężkie, za duże i za bardzo rzucały się w oczy.

Nie wiem, jak DJI zmieściło tak dobry obraz w tak małej kamerze :)

Sam zobacz na Lucky Husky, jak z moim ukochanym psem odwiedzam malownicze trasy w okolicach Białegostoku.

Mamy swoje ulubione, ale co jakiś czas skręcamy w nieznaną ścieżkę. Większość kończy się na czyjejś posesji albo w błocie. Ale te, które się udają, trafiają na kanał.

Nad czym pracuję?

Robię ostatnie szlify przed jutrzejszą premierą 4. części biograficznej serii o Kościuszce:

I zastanawiam się, czy nie napisać czegoś dłuższego o moim szaleństwie z kamerami.

7 kamer w 6 lat to niezły wynik!

Tak wygląda przeciwieństwo minimalizmu :)

Mam nadzieję, że choć trochę Cię zainspirowałem do tworzenia w sieci (poza mediami społecznościowymi)

Chcesz mieć własny vlog, podcast, newsletter?

Jeśli tworzysz treści, albo dopiero myślisz o tym, żeby zacząć, i chciałbyś pogadać o tym, jak to poukładać, albo interesuje Cię mój warsztat lub wystąpienie - napisz do mnie.

Pierwsza konsultacja jest darmowa i niezobowiązująca.

kontakt@lepiejteraz.pl

Zasubskrybuj teraz

Piąta rano. Lucky ciągnie mnie na smyczy przez osiedle. Jest ciemno, cicho i zimno. W tle słychać pociąg. Pies ma nos przy ziemi i gdzieś mnie prowadzi.

O tej porze nie sprawdzam newsów w telefonie. Jeszcze nie wiem, że Apple zaprezentował nowego MacBooka Air z procesorem M5. Że internet oszalał i tysiące ludzi na całym świecie porównują benchmarki, oglądają unboxingi i zastanawiają się, czy warto wydać ponad 5000 złotych na nowy laptop.

Piszę to na moim MacBooku Air M1. Ma już 4 lata. Bateria osiągnęła wydajność 61%, co zakwalifikowało ją do serwisu, więc idę ją wymienić.

To będzie mój nudny dzień. I chcę Ci o nim opowiedzieć.

500 zł zamiast 5000 zł

Wychodzę z domu z Lucky i kieruję się do centrum miasta.

Cel: oddać MacBooka do serwisu na wymianę baterii. 4 lata intensywnego użytkowania: podcasty, wywiady online, montaż wideo, pisanie artykułów, sesje coachingowe na Zoomie. Bateria ma prawo być zmęczona. Ja zresztą też.

Nowy MacBook Air M5 startuje od 1099 dolarów. W Polsce to okolice 5500 złotych. Apple chwali się, że jest prawie 3x szybszy w przetwarzaniu grafiki niż mój M1 i nawet 10x szybszy w zadaniach AI.

Brzmi imponująco, prawda?

Ale zróbmy prosty rachunek. Renderuję odcinek podcastu. Na M1 trwa to, powiedzmy, 3 minuty. Na M5 trwałoby 2. Zaoszczędzę minutę. Jedną minutę. Za 5500 złotych?!

Wymiana baterii kosztowała mnie 500 złotych.

Stoicy mieli na to piękne słowo: sophrosyne, umiarkowanie. Umiejętność rozróżnienia między tym, czego potrzebujesz, a tym, czego ci się zachciewa.

Już widzę te fake’owe cytaty z Epikteta:

„Nie pragnij nowego MacBooka, ciesz się, że stary wciąż działa.”

20 minut w A100 Café

Oddaję laptopa w serwisie PC Doctor i idę do A100 Café, w której lubię pracować.

Siadam. Zamawiam śniadanie. Wyciągam iPada M1. Tak, też M1. Lucky kładzie się pod stolikiem.

Odpowiadam na maile klientów. Ogarniam kalendarz. Piszę notatki do następnego odcinka podcastu „Lepiej Teraz”. Mój iPad jest jak szwajcarski scyzoryk: lekki, mobilny, wystarczający.

Po 20 minutach dostaję SMS z serwisu :

„MacBook gotowy do odbioru!”

20 minut! A miały być 2 h?!

To się nazywa SERWIS!

Ktoś w tym czasie zdążył przeczytać może połowę recenzji nowego M5 na YouTubie. Ja mam wymienioną baterię i laptop jak nowy. No, prawie jak nowy. Wystarczająco nowy.

Cały biznes na 4 urządzeniach

Jestem tzw. solopreneurem.

Czyli całkowicie sam prowadzę podcasty, vlog, blog, coaching i warsztaty.

Do tego przydaje mi się 5 rzeczy od Apple:

1. MacBook Air M1 - główny koń pociągowy. Montaż podcastów w Audacity, zdalne nagrania w Riverside.fm, pisanie artykułów, sesje coachingowe. Po czterech latach działa bez zarzutu. Do obróbki audio różnica między M1 a M5 jest niezauważalna.

2. iPad M1 - mobilne biuro i studio montażowe. W kawiarni, w podróży z Lucky, na spacerze, który zamienił się w sesję planowania. To na nim obrabiam vlogi na YouTube.

3. Apple Watch 10 Cellular - cichy bohater. Na porannym spacerze z Lucky zostawiam telefon w domu. Zegarek jest podłączony do sieci. Jeśli klient napisze, dostanę powiadomienie. Jeśli nie, mam godzinę ciszy z psem. Stoicka medytacja w ruchu, bez pokusy sięgania do kieszeni lub scrolowania ekranu na spacerze, co często widzę u innych „wyprowadzaczy” psów.

4. iPhone 13 - Wiem, to nie najnowszy model. Nie potrzebuję najnowszego. Dzwonię, piszę, robię zdjęcia, wysyłam maile, nagrywam krótkie klipy. Robi swoją robotę i scala cały ekosystem.

5. AirPods 4 ANC - w nich słucham podcastów, audiobooki, prowadzę konsultacje i sesje coachingowe.

A modele AI?

Z tych korzystam w chmurze: Claude, ChatGPT, Gemini, NotebookLM. Nie potrzebuję szybkiego procesora do AI. Potrzebuję dobrego Wi-Fi i spokojnej głowy.

Wieczór

Leżę przed telewizorem. Obok mnie, na kanapie, śpi Lucky. Na YouTube leci tapeta, żywa transmisja z muzyką lo-fi, która nastraja mnie do pracy.

Pracuję na MacBooku. Tym samym, czteroletnio-pięćsetzłotowym, z nową baterią.

Piszę. Planuję odcinki podcastu. Odpowiadam ludziom, którzy pytają o moje warsztaty tworzenia treści bez mediów społecznościowych.

Lucky miarowo oddycha. Czasem ma jakiś koszmar i cicho popiskuje. Delikatnie go głaszczę. Uspokaja się.

Potem ostatni spacer, poznanie nowej psiej koleżanki. Wracamy. Lucky zasypia na fotelu. Nie w swoim legowisku, na swoim fotelu, bo to jego fotel. Ja go tylko pożyczam.

Taki był mój dzień. Żadnych premier, unboxingów. Pies, MacBook Air M1 i nowa bateria za 500 zł.

Może następnym razem, gdy Apple pokaże coś nowego, zanim klikniesz „kup teraz”, zapytaj:

Czy mój stary sprzęt naprawdę przestał mi wystarczać?

Czy to tylko świeży zapach nowości?

Nagrałem ten dzień. Cały. Bez słów. Tylko obrazy i muzyka. Bo nie wszystko potrzebuje komentarza.

👉 Lucky Husky - silent vlog z mojego dnia

A jeśli chcesz kupisz nowy sprzęt Apple, warto najpierw poczytać kogoś, kto myśli o technologii mądrze i bez hype'u.

z „Bo czemu nie?" uczy, jak sprawić, żeby technologia służyła nam, a nie my jej. Warto go poczytać, zanim klikniesz „kup teraz".

Mądrych wyborów i spokojnego dnia!

Radek

Chcesz więcej podobnych treści, kliknij przycisk Zasubskrybuj teraz:

Zasubskrybuj teraz